جملۀ اسنادی با فعلِ «است» و معادلهای کاربردیِ آن در عربی برمبنای نظریۀ کتفورد
نویسندگان
1 استادیار، گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
doi
10.22054/rctall.2024.79499.1735چکیده
این مطالعه با تأکید بر ضرورتی که نگاه کاربردی به ترجمه برای آموزش ترجمه دارد، میکوشد از محدودۀ انتزاعیِ مقابلههای دستوری میان زبانهای فارسی و عربی عبور کند و با رویکردی متنمحور به ترجمه از فارسی به عربی بررسی کند که ساختهای جملۀ اسنادی با فعلِ «است» عملاً با چه ساختهایی در زبان عربی معادلسازی میشوند تا در نهایت با تحلیل روابط میان ساختهای این نوع جملۀ فارسی و ساختهای معادلشان در عربی، شیوههایی را که بهطور کاربردی برای این معادلسازی وجود دارد، الگوبندی کند. پشتوانۀ نظریِ مطالعه، نظریهای است که جی سی کتفورد از دیدگاه زبانشناسیِ کاربردی برای تحلیل ترجمه ارائه کرده و در ضمن آن با طرح دوگانۀ «تناظر صوری» و «تعادل متنی» روشی کاربردی برای تحلیل تعادل میان ساختهای دو زبان به دست داده است. مطالعه با روش تحلیلی-توصیفی با تمرکز بر کتاب «شعر امروز ایران» / «الشعر الحدیث فی إیران» (متن فارسی با ترجمۀ عربی) انجام شده و در نهایت به شش الگوی کاربردی در ترجمۀ ساختهای جملۀ اسنادی با فعلِ «است» به زبان عربی رسیده که عبارتاند از: 1- نمود دستوریِ اسناد در عربی متناظر با فعلِ «است» در فارسی، 2- نمود فعلیِ اسناد در عربی متناظر با فعلِ «است» در فارسی، 3- نمود فعلیِ اسناد در عربی متناظر با فعلِ «است» و عنصری دیگر از جملۀ فارسی، 4- گروه واژگانیِ عربی معادل با جملۀ اسنادی با فعلِ «است»، 5- اسلوبهای کلیشهای و تعبیرهای اصطلاحی در عربی معادل با جملۀ اسنادی با فعلِ «است» و 6- تغییر نحوۀ بیان در عربی در تعادل با جملۀ اسنادی با فعلِ «است».