جملۀ اسنادی با فعلِ «است» و معادل‌های کاربردیِ آن در عربی برمبنای نظریۀ کتفورد

نویسندگان

1 استادیار، گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

doi
10.22054/rctall.2024.79499.1735
چکیده

این مطالعه با تأکید بر ضرورتی که نگاه کاربردی به ترجمه برای آموزش ترجمه دارد، می­کوشد از محدودۀ انتزاعیِ مقابله­های دستوری میان زبان­های فارسی و عربی عبور کند و با رویکردی متن­محور به ترجمه از فارسی به عربی بررسی کند که ساخت­های جملۀ اسنادی با فعلِ «است» عملاً با چه ساخت­هایی در زبان عربی معادل­سازی می­شوند تا در نهایت با تحلیل روابط میان ساخت­های این نوع جملۀ فارسی و ساخت­های معادلشان در عربی، شیوه­هایی را که به­طور کاربردی برای این معادل­سازی وجود دارد، الگوبندی کند. پشتوانۀ نظریِ مطالعه، نظریه­ای است که جی سی کتفورد از دیدگاه زبان‌شناسیِ کاربردی برای تحلیل ترجمه ارائه کرده و در ضمن آن با طرح دوگانۀ «تناظر صوری» و «تعادل متنی» روشی کاربردی برای تحلیل تعادل میان ساخت­های دو زبان به ­دست داده است. مطالعه با روش تحلیلی-توصیفی با تمرکز بر کتاب «شعر امروز ایران» / «الشعر الحدیث فی إیران» (متن فارسی با ترجمۀ عربی) انجام شده و در نهایت به شش الگوی کاربردی در ترجمۀ ساخت­های جملۀ اسنادی با فعلِ «است» به زبان عربی رسیده که عبارت­اند از: 1- نمود دستوریِ اسناد در عربی متناظر با فعلِ «است» در فارسی، 2- نمود فعلیِ اسناد در عربی متناظر با فعلِ «است» در فارسی، 3- نمود فعلیِ اسناد در عربی متناظر با فعلِ «است» و عنصری دیگر از جملۀ فارسی، 4- گروه واژگانیِ عربی معادل با جملۀ اسنادی با فعلِ «است»، 5- اسلوب­های کلیشه­ای و تعبیرهای اصطلاحی در عربی معادل با جملۀ اسنادی با فعلِ «است» و 6- تغییر نحوۀ بیان در عربی در تعادل با جملۀ اسنادی با فعلِ «است».