عملکرد لرزه‏ای مهاربندهای کمانش‏تاب در ساختمان‏های بتن‏آرمه نامنظم در معرض زلزله‏های متوالی

نویسندگان

1 دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه تفرش، تفرش، ایران

2 دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه تفرش، تفرش، ایران گروه پژوهشی تحلیل کمی و کیفی سیالات و محیط زیست، دانشگاه تفرش، تفرش، ایران.

doi
10.22060/ceej.2026.23788.8216
چکیده

در این پژوهش، عملکرد لرزه‌ای سازه‌های بتن‌آرمه نامنظم مجهز به مهاربندهای کمانش‌تاب در برابر زلزله‌های متوالی مورد بررسی قرار گرفته است. پدیده‌ی توالی لرزه‌ای به وقوع چند زلزله‌ی پی‏ درپی شامل پیش‏ لرزه-لرزه اصلی و یا لرزه اصلی-پس‏ لرزه در بازه‌ی زمانی کوتاه اشاره دارد که اثر تجمعی آن‌ها می‌تواند پاسخ سازه را به‌طور چشمگیری نسبت به یک زلزله‌ی منفرد تغییر دهد. در این راستا، سه مدل سازه‌ی سه، شش و نه‌ طبقه براساس ضوابط آیین‌نامه‌ی ۲۸۰۰ ایران طراحی و پس از صحت‌ سنجی تحت تحلیل دینامیکی غیرخطی در محیط نرم افزاری OpenSees قرار گرفتند. مقایسه‌ی پاسخ قاب‌های مورد مطالعه تحت تحریک‌های لرزه‌ای منفرد و متوالی نشان داد که استفاده از مهاربندهای کمانش‌ تاب موجب بهبود توزیع نیروی جانبی، افزایش شکل‌پذیری در طبقات فوقانی (به طور متوسط حدود 32%) و کاهش ابعاد مقاطع تیر و ستون می‌شود. همچنین در قاب‌های دارای تعداد کمتر مهاربند، جابه‌جایی پسماند و کرنش‌های غیرالاستیک به طور متوسط حدود 47% افزایش یافته و افزایش شاخص خسارت تا 2 برابر مشاهده شده است. در مجموع، نتایج بیانگر آن است که مهاربندهای کمانش‌تاب با فراهم‌سازی ظرفیت بالای جذب انرژی و رفتار پایدار هیسترزیس، گزینه‌ای قابل اعتماد برای بهبود عملکرد لرزه‌ای سازه‌های نامنظم بتن‌آرمه در برابر زلزله‌های متوالی هستند.