فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه و اهداف: به‌طورکلی سیستم‌های سلامت از راه دور و به‌تبع آن سیستم پایش از راه دور بیماران از زمان معرفی تاکنون همواره با مشکلاتی در خصوص پذیرش این سیستم‌ها از طرف کاربران مواجه بوده‌اند. تعدد و تعارض در دیدگاه‌ها، نیازمندی‌ها و نگرانی‌های کاربران نسبت به تغییر در نحوه ارائه خدمات سلامت، طراحی این سیستم‌ها را با وضعیتی پیچیده روبه‌رو می‌کند که می‌توان آن را به‌عنوان مسئله نرم تعریف کرد. در این شرایط طراحی این سیستم‌ها‌ نیازمند رویکردی برای درک مسائل و پیچیدگی‌ها و دستیابی به راه‌حلی مطلوب و ممکن با توجه به شرایط اجتماعی و فرهنگی محیط اجرا ‌است. هدف این پژوهش استفاده از چارچوب تغییریافته روش‌شناسی سیستم‌های نرم به‌عنوان یک روش ساختاریافته برای مقابله با مسائل نرم در مواجهه با پیچیدگی‌های طراحی و پیاده‌سازی سیستم‌ پایش از راه دور بیماران از دیدگاه عوامل انسانی ‌است. روش‌ها: در این پژوهش یک رویکرد ترکیبی شامل روش‌شناسی سیستم‌های نرم برای شناسایی مسائل، تعریف نیازمندی‌ها و اقدامات به همراه چارچوب NASSS به‌عنوان یک لنز نظری برای هدایت تفکر شرکت‌کنندگان معرفی شده است که از این‌ رویکرد در توسعه سیستم پایش از راه دور بیماران با تمرکز بر پذیرش سیستم استفاده شده است. در این مطالعه اقداماتی شامل انجام مصاحبه، ترسیم تصویر غنی، تحلیل محتوای دیدگاه‌ها و شناسایی مسائل در فاز یافتن و تعریف ریشه‌ای، تحلیل CATWOE و ارائه مدل‌های مفهومی در فاز مدل‌سازی انجام شد. در ادامه در فازهای مباحثه و تعریف بر اساس دو مدل مفهومی از دیدگاه پزشکان و بیماران، اقدامات مطلوب و ممکن تعریف شدند.یافته‌ها: در پژوهش حاضر، مصاحبه‌هایی نیمه­ساختاریافته بر اساس حوزه‌های چارچوب NASSS با 15 نفر از پزشکان و 13 نفر از بیماران به‌صورت انفرادی و در گروه‌های دو و سه نفره به‌عنوان کاربر نهایی سیستم پایش از راه دور بیماران صورت گرفت. در ادامه نتایج مصاحبه‌ها تحلیل شد و دیدگاه‌های شرکت‌کنندگان در چهار مسئله نیازمندی‌های فرایند پایش از راه دور، اعتماد به سیستم، مقرون‌به‌صرفه­بودن آن و اجرای سیستم پایش از راه دور در ساختار و رویه‌های جاری بیمارستان دسته‌بندی شد؛ سپس در فاز مدل‌سازی برای درک بهتر مسائل از دیدگاه شرکت‌کنندگان در فرایند مصاحبه، تعاریف ریشه‌ای از طریق فرمول PQR ایجاد و با استفاده از تحلیل CATWOE غنی شده و مدل‌های مفهومی از مسائل بر اساس دیدگاه بیماران و پزشکان ارائه شد. در پایان پس از انجام فازهای مباحثه و تعریف، اقدامات مطلوب و ممکن برای توسعه سیستم پایش از راه دور بیماران به‌عنوان پاسخ به هر یک از نگرانی‌ها و نیازمندی‌های شرکت‌کنندگان در پژوهش، بر اساس ماهیت اقدامات در چهار بُعد ویژگی‌های موردانتظار از سیستم، فرایندهای اجرایی، قوانین و دستورالعمل‌های موردنیاز و همچنین سیاست‌گذاری‌های موردنیاز تعریف شد. نتیجه‌گیری: نتایج این پژوهش نشان داد که روش‌شناسی سیستم‌های نرم با درک دیدگاه‌های عوامل انسانی و شناسایی و مفهوم‌سازی مسائل و پیچیدگی‌های جنبه‌های مختلف سیستم‌ پایش از راه دور بیماران و تعریف اقدامات مرتبط موردتوافق می‌تواند به توسعه‌دهندگان سیستم، مجریان و سیاست‌گذاران نظام سلامت در شناخت نیازمندی‌ها و فرایندهای موردتوافق کاربران بالقوه سیستم‌ پیش از طراحی و پیاده‌سازی آن کمک شایانی کند و موجب کاهش مقاومت و افزایش پایبندی در کاربران شود.