تبیین اثر مدیریت دانش مشتری بر کیفیت نوآوری از طریق چابکی استراتژیک با نقش تعدیلگر شدت رقابت: مطالعهای در شرکتهای تولیدکننده تجهیزات پزشکی
نویسندگان
1 دانشیار، گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
2 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.
doi
10.48308/jimp.14.2.66چکیده
مقدمه و هدف: رقابت پیچیده باعث شده است تا شرکتها برای بقا و بهبود عملکرد خود بیشازپیش به تصمیمات استراتژیک در مورد محصولات و خدمات خود اهمیت دهند. یکی از راههای بقای شرکتها بهبود کیفیت در نوآوری محصولات و خدمات شرکتها است؛ زیرا کیفیت مطلوب نوآوری در محصولات و خدمات در هر شرکتی میتواند به رشد عملکرد آن شرکت منجر شود. از سوی دیگر، دانش یکی از کلیدیترین منابع برای شرکتها در پرتو اقتصاد مدرن، جامعه دیجیتال و انقلاب اطلاعاتی است؛ جایی که شرکتها بر اساس ارائه محصولات باارزش و مبتنی بر دانش، رضایت مشتری را جلب میکنند و به رقابت میپردازند. به همین دلیل برای بهبود کیفیت نوآوری، تمرکز بر مدیریت دانش مشتری بهمنظور مدیریت خواستههای مشتریان و تبدیل آنها به عناصر مثبت برای موفقیت شرکت میتواند از اهمیت بالایی برخوردار باشد. قابلذکر است که ارائه بیشتر خدمات بهداشتی و پزشکی به وسایل و تجهیزات مناسب وابسته است؛ ازاینرو شرکتهای تولیدی ایرانی در زمینه تجهیزات پزشکی برای نوآوری و بهترکردن کیفیت نیازمند بهکارگیری دانش دقیق هستند؛ زیرا نقش مهمی در کارایی سیستم سلامت کشور دارند؛ازاینرو هدف این پژوهش، تأثیر مدیریت دانش مشتری بر کیفیت نوآوری با نقش میانجی چابکی استراتژیک و نقش تعدیلگری شدت رقابت است. روشها: این پژوهش از نوع مطالعات کمّی، فرضیهای ـ استنتاجی و کاربردی است. جامعه پژوهش حاضر شامل شرکتهای دانشبنیان ایرانی است که در زمینه تولید وسایل و تجهیزات پزشکی فعالیت دارند. نمونه آماری از طریق فرمول کوکران با جامعه آماری 382 شرکت، برابر با 192 نمونه برآورد شد و ابزار پرسشنامه برای گردآوری دادهها بهکار رفت. قابلذکر است که برای اطمینان از پرسشنامه، عملیات روایی و پایایی توسط متخصصان این حوزه صورت گرفت؛ همچنین برای تبیین موضوع چندین فرضیه ارائه شده است که به روش مدلسازی معادلات ساختاری و بهصورت حداقل مربعات جزئی ارزیابی شدند. یافتهها: نتایج پژوهش نشان میدهد که مدیریت دانش مشتری بر چابکی استراتژیک و کیفیت نوآوری در شرکتهای تولیدکننده تجهیزات پزشکی اثر مثبت و قابلتوجه دارد؛ همچنین چابکی استراتژیک بهصورت مستقیم تأثیر معنادار بر کیفیت نوآوری شرکتهای ایرانی در زمینه تولید تجهیزات پزشکی دارد؛ از سوی دیگر نقش میانجی چابکی استراتژیک در رابطه بین مدیریت دانش مشتری و کیفیت نوآوری معنادار است. درنهایت خروجی نرمافزار نشان میدهد که متغیر شدت رقابت رابطه بین مدیریت دانش مشتری و کیفیت نوآوری را بهصورت منفی تعدیل میکند.نتیجهگیری: در این پژوهش با ارائه یک الگوی مفهومی جدید در راستای بهبود کیفیت نوآوری در شرکتهای تولیدکننده تجهیزات پزشکی نسبت به افزایش مبانی نظری موضوع و پرکردن شکاف این حیطه اقدام شد که در مطالعات قبلی ارزیابی نشده بود. بهطورکلی نتایج نشان داد برای اینکه شرکتهای تولیدکننده تجهیزات پزشکی بتوانند برای بهبود کیفیت نوآوری خود اقدام کنند، نیاز به تصمیمگیری استراتژیک در زمینه مدیریت دانش مشتریان دارند؛زیرا داشتن دانش مطلوب از سوی مشتریان، قابلیت چابکی شرکتها در رویارویی با چالشها و مسائل مختلف داخلی و خارجی را بهبود میبخشد و رقابت بازار و تداوم فعالیت را برای این شرکتها قابلکنترل میکند. بر این اساس، مطالعه حاضر نشان داد که مدیریت دانش مشتری یک عامل کلیدی و مهم برای بهبود کیفیت نوآوری در شرکتهای ایرانی تولیدکننده تجهیزات پزشکی است که متغیرهای اثرگذار مانند چابکی استراتژیک و شدت رقابت را تحت تأثیر قرار میدهد. در این پژوهش بر اساس نتایج، پیشنهادهای کاربردی و نیز پیشنهادهایی برای پژوهشهای آتی ارائه شده است.
