بررسی دلایل لغزش مترجمان در برگردان معنای ارجاعی (مطالعۀ موردی ترجمۀ جلد دوم کتاب الأیام)

نویسندگان

1 استادیار، گروه زبان و ادبیات عربی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

2 کارشناسی ارشد رشته مترجمی زبان عربی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

doi
10.22054/rctall.2024.75900.1695
چکیده

معنای ارجاعی به ‌عنوان نخستین معنای هر واژه، پایه و اساس شناخت معانی دیگر است. از این ‌رو، درک و شناخت معنای ارجاعی بر دیگر معانی رجحان دارد و بهنگام ترجمه نیز مترجم در صورتی مجاز است به معانی دیگر متوسل شود که معنای ارجاعی نتواند پیام و مفهوم را به‌ درستی به زبان مقصد منتقل کند. با ‌وجود این، در موارد بسیاری ملاحظه می‌شود مترجمان در برگردان معنای ارجاعی که معنای واضح و روشن واژگان است، دچار لغزش می‌شوند. نگارندگان این جستار با بهره‌گیری از روش مطالعۀ مقابله‌ای در نظر دارند با مقایسۀ ترجمة جلد دوم کتاب الأیام با متن اصلی به علل و عواملی بپردازند که منجر به لغزش مترجم در برگردان معنای ارجاعی شده است. برای این منظور نگارندگان این جستار، 69 مثال از ترجمه الأیام که به نظر می‌رسد خدیوجم در برگردان معنای ارجاعی آن‌ها دچار لغرش شده، انتخاب کرده و مورد تحلیل و ارزیابی قرار داده‌اند. بررسی این مثال‌ها نشان می‌دهد سه عامل منجر شده که مترجم در گزینش معادل برای معنای ارجاعی برخی واژه‌ها دچار لغزش شود که عبارتند از: 1- اشتباه خوانشی یا چشمی، 2- عدم توجه به فضای متن و 3- اعمال سلیقه.