ارزیابی کیفیت ترجمۀ فارسی رمان فردقان اثر یوسف زیدان براساس الگوی ارزیابی کیفیت ترجمۀ جولیان هاوس

نویسندگان

1 استاد، گروه زبان و ادبیات عربی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران

2 کارشناسی ارشد زبان وادبیات عربی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران

3 استادیار، گروه زبان و ادبیات عربی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران

doi
10.22054/rctall.2023.75196.1686
چکیده

ارزیابی کیفیت ترجمه همواره در مطالعات ترجمه اهمیت داشته است؛ از میان الگوها و نظریه­های موجود، الگوی ارزیابی کیفیت ترجمۀ هاوس یکی از معروف­ترین­­هاست. هاوس ترجمه را بر دو نوع می­داند: آشکار و پنهان؛ در ترجمه آشکار متن و عناصر آن، فرهنگ‌محور بوده و بافت­گردانی در آن دیده می‌شود، اما در ترجمۀ پنهان، هنجارها و فرهنگ زبان مقصد بارز است و بافت­آفرینی شکل می‌گیرد. این پژوهش با روش توصیفی- تحلیلی با تکیه ­بر الگوی ارزیابی کیفیت ترجمۀ جولیان هاوس به بررسی کیفیت ترجمۀ فارسیِ علیرضا باقر از رمان فردقان نوشتۀ یوسف زیدان پرداخته و با مقایسۀ متن مبدأ و مقصد، کیفیت ترجمه بررسی‌ و نتایج به‌دست‌آمده در قالب جداول و نمودار ارائه شده است. بررسی نتایج نشان می­دهد که هرچند مترجم در قسمت‌هایی سعی داشته با استفاده از رویکردهایی مانند استفاده از اصطلاحات و ضرب‌المثل‌های متناسب با فرهنگ عامیانه فارسی، ترجمه را به فرهنگ زبان مقصد نزدیک کند و حذف از جمله راهکارهای پرتکرار ترجمه­ای در این برگردان به شمار می­رود، اما راهکار غالب ترجمه آشکار است.