ارزیابی نشست و پاسخ لرزه‌ای ساختمان‌های بلند با لحاظ اندرکنش خاک–سازه مبتنی بر نتایج بارگذاری استاتیکی و مدل‌سازی محیط پیوسته

نویسندگان

1 گروه سازه و زلزله، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران

2 گروه سازه و زلزله، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران

3 گروه سازه و زلزله، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران

4 گروه سازه و زلزله، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران

doi
10.22060/ceej.2025.23821.8221
چکیده

ساختمان‌های بلند همواره مورد توجه پژوهشگران و طراحان سازه بوده‌اند. اگرچه تحلیل لرزه‌ای این سازه‌ها در مهندسی اهمیت ویژه‌ای دارد، اثرات اندرکنش خاک و سازه معمولاً کمتر مورد توجه قرار گرفته است. درواقع، لحاظ کردن اثرات اندرکنش خاک و سازه در تحلیل‌های لرزه‌ای، تخمین‌هایی دقیق‌تر و واقع‌بینانه‌تر از عملکرد سازه در زمان زلزله ارائه می‌دهد. در این پژوهش، تأثیر اندرکنش خاک-سازه بر رفتار لرزه‌ای ساختمان‌های بلند با تکیه‌گاه پی گسترده و شمع (پی عمیق) بررسی شده است. هدف اصلی ارزیابی میزان نشست پی با در نظر گرفتن اندرکنش خاک و سازه و مقایسه آن با حالت پایه ثابت (عدم لحاظ اثرات خاک) است. برای این منظور، یک ساختمان 33 طبقه با سیستم سازه‌ای قاب هسته‌ای در نرم‌افزار ETABS مدل‌سازی، تحلیل و طراحی شد. جهت تحلیل دقیق‌تر اثر اندرکنش سازه-خاک-شمع-پی، از نرم‌افزار مدل‌سازی محیط پیوسته خاک MIDAS GTS NX استفاده و نشست پی در شرایط محیط پیوسته محاسبه گردید. مقایسه نتایج این تحقیق با تحلیل‌های مبتنی بر مدل فنر وینکلر در نرم‌افزارهای غیر پیوسته نشان داد نشست پی در تحلیل با اندرکنش خاک و سازه بیشتر از مقادیر مدل فنر وینکلر است. همچنین، لحاظ اثرات خاک در تحلیل موجب کاهش نشست پی نسبت به حالت پایه ثابت می‌شود. علاوه بر این، در نظر گرفتن اثرات خاک منجر به افزایش جابجایی بین طبقه‌ای در تحلیل لرزه‌ای سازه گردید. این نتایج اهمیت بالای در نظر گرفتن اندرکنش خاک و سازه در تحلیل و طراحی ساختمان‌های بلند را به‌وضوح نشان می‌دهد.