فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

امروزه کاربرد فضاهای مدفون برای حفاظت از تأسیسات و تجهیزات حساس بر کسی پوشیده نیست. از فضاهای امن مدفون بویژه تونل‌ها برای ایجاد انبارها، نگهداری از تجهیزات دفاعی و نظامی و همچنین ذخیره سازی برخی مواد و تجهیزات خاص استفاده می‌شود. علاوه بر آن استفاده از این فضاها بعنوان تونل‌های خدمات شهری مانند خطوط انتقال آب، مخابرات، انرژی و ... متداول است. تامین امنیت این فضاها در برابر بارگذاری‌های سطحی از موارد بسیار مهم در ساخت و طراحی آن‌ها می‌باشد. فضاهای مدفون در مقابل بارگذاری های مختلف قرار می‌گیرند که یکی از آن ها بارگذاری ضربه‌ای سطحی ناشی از انفجار است. در این مقاله، بارگذاری ضربه‌ای در محیط‌های مدفون با استفاده از روش کوپل اویلری - لاگرانژی (CEL)[1] در محیط نرم‌افزار ABAQUS بصورت عددی مدل‌سازی شده است. بدین منظور با استفاده از چیدمان سنگ تک لایه، دولایه و سه لایه، بیشینه فشار ناشی از بار ضربه‌ای در مدل‌های مختلف مورد بررسی قرار گرفته است. مطابق با نتایج حاصل از شبیه‌سازی در این پژوهش، بیشترین میزان دمپ موج ضربه‌ای زمانی حاصل شد که لایه سنگی با بیشترین درجه هوازدگی (سنگ متخلخل) در نزدیک‌ترین موقعیت نسبت به فضای مدفون موردنظر قرارگرفته باشد. بر این اساس، عمق ایمن فضای مدفون مدلسازی شده برای سنگ ضعیف یا متخلخل حدود 12 متر، برای سنگ متوسط حدود 14 متر و برای سنگ قوی یا بکر حدود 18 متر بدست آمد. همچنین بر اساس نتایج حاصله، میزان تنش انتقالی از سنگ ضعیف به سنگ قوی افزایش و میزان تنش از سنگ قوی به سنگ ضعیف کاهش می‌یابد.