خوانش پسا استعماری همسایه ها در پرتو نظرات اسپیواک

نویسندگان

1 دانشیار زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج، کرج، ایران

2 دبیر آموزش و پرورش

doi
10.22059/jor.2017.126258.1224
چکیده

چکیده  رمان همسایه­ها یکی از رمان­های سه­گانهء « احمد محمود» نویسنده­ء اقلیم جنوب ایران است. احمد اعطا (محمود) در این رمان نقش روشنفکران را در زندگی فرودستان در جوامع تحت استعمار بسیار تاثیرگذار می­داند. شرق­شناسانی چون اسپیواک، هومی بابا، ادوارد سعید و همفکرانشان با مطالعهء روش­های استعمار و تاثیر آن در جوامع، به معرفی شیوه­ها، عواقب و عوارض آن پرداخته­اند. در این مقاله، رمان همسایه­ها، اثر احمد محمود در پرتو نظرات اسپیواک دربارهء فرودستان به عنوان متن پسا استعماری بررسی می­گردد و کوشش می­شود این ادعا را ثابت­کند که شخصیت­های اصلی رمان در روند حوادث، فرودست بودن را تجربه می­کنند و نجات آن­ها به مقاومت روشنفکران متعهد وابسته است تا فرایند « دیگری­سازی» و « جهانی­سازی» جامعه ادامه نیابد. از منظر عقاید اسپیواک، این نویسنده می­کوشد تا شرایط غیرممکن، حس منفی و ناامیدی فرودستان را مبنی بر این که هیچ چیزی برای افراد به حاشیه رانده شده تغییر نمی­کند به تصویر کشد و صدای روشنفکران بومی و متعهد را جایگزین صدای فرودستان نماید.