طراحی مدل زنجیره تامین حلقه بسته پایدار با بررسی مالیات کربن و انتخاب فناوری در صنعت باتری

نویسندگان

1 استادیار، گروه مدیریت عملیات و فناوری اطلاعات، دانشکده مدیریت، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

doi
10.48308/jimp.13.4.46
چکیده

طی یک دهه گذشته نگرانی‌های زیست‌محیطی و انتظارات اجتماعی، تصمیم‌گیرندگان را مجبور کرده است تا زنجیره‌های تأمین خود را با درنظرگرفتن اثرات زیست‌محیطی و پاسخگویی و همچنین اهداف اقتصادی طراحی کنند. در پژوهش حاضر، یک مدل ریاضی عدد صحیح مختلط با بهینه‌سازی اهداف هزینه، تأثیرات زیست‌محیطی و پاسخگویی توسعه داده شده است تا در خصوص تصمیمات نرخ مالیات کربن، انتخاب نوع فناوری، مکان‌یابی و ظرفیت تسهیلات سیاست مناسبی اتخاذ شود. در این مدل هم‌زمان دو منبع ریسک اختلال و عملیاتی برای برخی پارامترها مثل تقاضا و هزینه‌ها وجود دارد که «عدم‌قطعیت ترکیبی» نامیده می‌شود. برای کنترل این نوع عدم‌­قطعیت، یک رویکرد برنامه‌ریزی تصادفی امکانی با استفاده از مفاهیم برنامه‌ریزی با محدودیت‌های اعتبار برای طراحی زنجیره تأمین حلقه­‌بسته پیشنهاد می‌شود. برای حل مدل چندهدفه از یک رویکرد برنامه‌ریزی فازی با کارایی بالا استفاده شده است. نتایج نشان می‌دهد که نرخ مالیات کربن در حدود 2000 تومان به­‌ازای هر کیلوگرم کربن عدد مناسبی است؛ همچنین برای بهبود سطح پاسخگویی، کاهش تأثیرات زیست‌محیطی و کاهش هزینه‌ها بهتر است از فناوری‌های سبز در مراکز تولید و بازیافت استفاده شود.