تحلیلی بر موانع پیاده سازی اقتصاد مدور و صنعت 4.0 در زنجیره تامین: رویکرد فراترکیب و دنپ فازی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، دانشکده اقتصاد، مدیریت و حسابداری، دانشگاه یزد، یزد، ایران.

2 دانشیار، دانشکده اقتصاد، مدیریت و حسابداری، دانشگاه یزد، یزد، ایران.

3 استاد، دانشکده اقتصاد، مدیریت و حسابداری، دانشگاه یزد، یزد، ایران.

4 دانشیار، دانشکده اقتصاد، مدیریت و حسابداری، دانشگاه یزد، یزد، ایران.

doi
10.48308/jimp.13.4.9
چکیده

هدف از این پژوهش، شناسایی و بررسی روابط بین موانع پیاده­‌سازی اقتصاد مدور و صنعت 4.0 در زنجیره تأمین در یکی از صنایع آلاینده کشور (کارخانه شیشه اردکان یزد) است. این پژوهش از نظر هدف جزو پژوهش‌­های کاربردی ـ توسعه­‌ای و نظر نوع پژوهش، ترکیبی (آمیخته اکتشافی) قلمداد می‌شود. در بخش کیفی پژوهش برای شناسایی موانع و دسته‌­بندی موانع از رویکرد فراترکیب و در بخش کمی برای ارائه الگوی روابط بین این موانع و اولویت­‌بندی آن‌ها از روش ترکیبی دیمتل ـ فرآیند تحلیل شبکه‌­ای فازی (دنپ فازی) استفاده شده است. یافته‌­های بخش کیفی شامل شناسایی 24 مانع در 5 بُعد بود. در بخش کمّی، یافته‌­ها نشان داد که موانع اقتصادی، زیرساختی و فنی ـ قانونی جزو ابعاد تأثیرگذار (علّی) محسوب می­‌شوند که بر ابعاد منابع انسانی و سازمانی ـ مدیریتی (معلول) تأثیر می‌­گذارند؛ همچنین موانع کمبود تخصص و آگاهی کارکنان در خصوص اقتصاد مدور و صنعت 4.0، ترس از بیکاری و مقاومت در مقابل تغییرات سازمانی و فرآیندی و کمبود بودجه و ابزارهای مالی برای آموزش و تحقیق و توسعه و عملیات به‌­ترتیب مهم‌ترین موانع موجود در پیاده­‌سازی اقتصاد مدور و صنعت 4.0 در زنجیره تأمین صنایع آلاینده همانند صنعت شیشه­‌سازی محسوب می­‌شوند.