کنکاشی در معادل‌یابی اصطلاح و اصطلاح‌سازی از عربی به فارسی

نویسندگان

1 استادیار، گروه زبان و ادبیات عربی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

2 استادیار زبان و ادبیات عربی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

doi
10.22054/rctall.2023.70131.1651
چکیده

بررسی اصطلاحات و چگونگی ترجمه و معادل­یابی برای آن‌ها از موضوعات چالشی در فن ترجمه است. توجه و اهتمام به اصطلاحات عربی از قرن چهارم هجری و در نتیجة شکل­گیری نهضت ترجمه و روند رو به رشد آن از زبان­های فارسی و یونانی به زبان عربی آغاز شده است. معارف و دانش­های مختلف از طریق ترجمه به زبان عربی راه یافت و در این زمینه، موضوع تعریب اصطلاحات اهمیت پیدا کرد. با وجود اینکه دانش اصطلاح‌شناسی بسیار قدیمی است، اما پایه­های نظری آن همچنان نیاز به بحث و بررسی دارد. در سال‌های اخیر با اوج­گیری ترجمة متون مختلف اعم از سیاسی و ادبی و سایر زمینه­های علمی از عربی به فارسی و برعکس، اصطلاحات و تعابیر اصطلاحی اهمیت مضاعفی یافته است. در این مقاله با روش توصیفی- تحلیلی سعی شده است اصطلاح و انواع آن و تفاوت بین اصطلاح و لغت بررسی شده و چگونگی ترجمه و معادل­یابی اصطلاحات علمی و تعابیر اصطلاحی و ضرب­المثل­ها و تعابیر مثلی تحلیل شود. چالش­های معادل­یابی برای اصطلاحات و تعابیر اصطلاحی دشواری­هایی دارد که از آن‌ها سخن رفته است.