پیش‌بینی شعاع تزریقی فرایند بهسازی خاک با استفاده از دوغاب زیستی (MICP)

نویسندگان

1 گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی ،دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.

2 گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی ،دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.

3 گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی ،دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.

doi
10.22060/ceej.2025.23110.8110
چکیده

         بهسازی بیولوژیکی خاک با استفاده از رسوب میکروبی کلسیم کربنات  (MICP) برای خاک‌های عمدتاً ماسه‌ای، روشی نوین در شاخه علوم بهسازی خاک محسوب می‌شود. این روش به علت سازگاری با محیط‌زیست در دسته‌بندی روش‌های سبز بهسازی قرار گرفته و در سالیان اخیر موردتوجه پژوهشگران بسیاری قرار گرفته است. از طرف دیگر به علت جدید بودن این شاخه، اکثریت پژوهش‌های صورت‌گرفته در مقیاس آزمایشگاهی هستند و فقدان مدل‌های فیزیکی واقعی در مطالعات احساس می‌شود.  در پژوهش حاضر فرآیند تزریق در خاک برای سیال‌های متفاوت مورد بررسی قرار گرفته است. بدین منظور ابتدا تزریق آب در خاک با استفاده از روش حجم محدود مورد شبیه‌سازی قرار گرفته است و نتایج حاصله با نتایج مدل‌سازی صورت‌گرفته در نرم‌افزار Seep/w مورد ارزیابی قرار گرفته است که صحت عملکرد روش حجم محدود در برآورد نحوه حرکت آب در اطراف لوله تزریق را نشان می‌دهد.  در گام بعدی تزریق دوغاب زیستی و نحوه حرکت آن در ماتریس خاک مورد شبیه‌سازی روش حجم محدود قرار گرفته است و نتایج حاصله با نتایج مدل فیزیکی ساخته شده در شرایط آزمایشگاهی مقایسه شده است،  اصلاح معادله ریچارد در برآورد ضریب نفوذپذیری در راستای شعاعی اطراف محل تزریق، سبب شبیه‌سازی نزدیک به واقعیت تزریق دوغاب زیستی در خاک شده است. نرخ پیشروی جبهه اشباع برای سیال دوغاب زیستی کندتر از سیال آب است که باگذشت زمان اختلاف موقعیتی شعاع تزریقی بین این دو سیال نمایان‌تر می‌شود.