تحلیل و مقایسة معادل‌یابی عناصر فرهنگی رمان «روی ماه خداوند را ببوس» در دو ترجمة عربی با تکیه بر رویکرد «ایویر»

نویسندگان

1 دانشیار، گروه زبان و ادبیات عربی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات عربی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22054/rctall.2023.69137.1636
چکیده

رمان «روی ماه خداوند را ببوس» از آثار داستانی موفق سال‌های اخیر ادبیات فارسی است که با اقبال خوانندة ایرانی و مترجمان زبان‌های دیگر مواجه شده است. این رمان به سبب ورود به موقعیت‌های اجتماعی و فرهنگی متنوع در ساحت مدرن و شهری ایران، حاوی مؤلفه‌های فرهنگی فراوانی است که مترجمان را با چالش‌هایی روبه‌رو می‌کند. گذر از این مقوله‌ها نیاز به تعامل و آشنایی دقیق با فرهنگ معاصر ایران دارد. این اثر در سال 2014 دو بار به زبان عربی ترجمه شد. «ایویر» هفت راهکار برای ترجمة عناصر فرهنگی ارائه داده است که شامل وام‌گیری، تعریف، ترجمة تحت‌اللفظی، جایگزینی، واژه‌سازی و حذف و اضافه کردن می‌شود. در این پژوهش عملکرد دو مترجم رمان روی ماه خداوند را ببوس در انتقال عناصر فرهنگی با تکیه بر رویکردهای «ایویر» مورد بررسی قرار‌ گرفته است. با تحلیل و مقایسة دو ترجمه، مشخص می‌شود بیشترین روش مورد استفاده راهکار جایگزینی است که گاه با تعریف و اضافه همراه می‌شود.