نقد و بررسی طنز کلامی در برگردان عربی پویانمایی «شکرستان» بر مبنای راهبرد «پَنک»

نویسندگان

1 استادیار، گروه زبان و ادبیات عربی، دانشگاه ولی عصر(عج)- رفسنجان، کرمان، ایران

doi
10.22054/rctall.2023.71143.1656
چکیده

بدون تردید دنیای کودکی از مهم­ترین دوره­های زندگی هر انسانی است که بخشی از شخصیت هر کسی در آن دوره شکل می­گیرد؛ از این رو، نوع آموزش و محصولات فکری که در این دوره بر کودک عرضه می­شود از اهمیت بسیار والایی برخوردار است. یکی از ابزارهای تأثیرگذار بر اندیشه این رده سنی، پویانمایی است. از جمله کارهای طنزی که در کشورمان در این حوزه انجام گرفته، پویانمایی «شکرستان» (1387) است که ریشه در داستان‌ها، ضرب‌المثل‌ها و قصه‌های قدیمی و عامیانه ایرانی- شرقی دارد. این پویانمایی به زبان‌های دیگر از جمله عربی دوبله شده است. طنز به کار رفته در این سریال از ظرافت‌ها و لطایف ویژه­ای برخوردار است که برگردانی آن به عربی دقت­نظر و وسواس زیادی نیاز دارد. این مقاله تلاش می­کند با روش توصیفی– تحلیلی و بر پایة تکنیک ترجمة طنز مگدالنا پنک (2009)، راهبرد­های ترجمة طنز به­کار رفته در داستان «برادر دروغین» این سریال را مورد نقد و واکاوی قرار دهد. برآیند پژوهش نشان می­دهد که روش ترجمة لفظ­گرا که از منظر نویسنده کم­ارزش­ترین شیوة ترجمة طنز است در این قسمت از سریال بسامد زیادی دارد و همین موضوع تا حد زیادی از ارزش هنری گروه دوبلاژ کاسته است. هر چند این گروه به فراخور تلاش خود از راهبردهایی دیگر الگوی «پنک» از جمله: دگرگون­سازی، دگرنویسی، فشره­سازی، کوتاه­سازی، جانشینی، حذف، نوواژه و فرانهش بهره­ برده­اند. برآیند کلی این تحقیق آن است که گروه دوبلة عربی در بومی­سازی این قسمت از شکرستان با فرهنگ عربی موفقیت چندانی نداشته و طنز به­کار رفته در زبان اصلی این داستان، فدای دوبلة عربی شده است.