بررسی فرآیندهای ساختواژی در ترانه های رپ فارسی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه زبانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

2 2. دانشیار گروه زبانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

doi
10.30473/il.2025.70758.1640
چکیده

موسیقی رپ یکی از گفتمان های حاضر در ایران به شمار می رود که از اواخر دهه 70 وارد ایران شد و با خود نوعی فرهنگ جدید را پایه ریزی کرد. یکی از ویژگی های این موسیقی، واژه های خاصی است که در متن ترانه های آن به کار می رود. به نظر می رسد رپرها با تلفیق واژه های بیگانه و زبان مخفی فارسی سعی در ایجاد گونه زبانی خاصی دارند تا هویت خود را در جامعه تثبیت کنند. هدف از این پژوهش نیز شناسایی فرآیندهای واژه سازی در این نوع ترانه هاست تا فضای فکری این فرهنگ بیشتر شناخته شود. در این پژوهش از 20 ترانه رپ فارسی برای استخراج داده‌های مورد نظر استفاده شد. این نمونه‌ ها هر چهارنسل موسیقی رپ ایران را در بر می‌گیرد. در انتها مشخص شد فرآیندهایی که در این گونه زبانی بیشترین کاربرد را دارد، عبارتند از: ابداع، گسترش معنایی، ترکیب، کوتاه سازی، قرض گیری و سرواژه‌سازی که قرض‌گیری بیشترین کاربرد را در این فرآیندها به خود اختصاص داده بود.