طرحوارههای تصوری در «الکتاب» سیبویه و بازنمود آن در ترجمة فارسی (مطالعة موردی بابهای اشتغال)
نویسندگان
1 استادیار، گروه زبان و ادبیات عربی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
doi
10.22054/rctall.2022.69969.1649چکیده
پژوهش حاضر در چهارچوب معنیشناسی شناختی به موضوع طرحوارههای تصوری در کتاب سیبویه به عنوان یک متن دستوری و نحوة انعکاس آن در ترجمة فارسی پرداخته است. هدف از این پژوهش تبیین ساختهای مفهومی به عنوان زیرساخت الگوهای زبانی به منظور دستیابی به بنمایههای فکری نویسنده و فهم آسانتر الکتاب و در پی آن ارائة ترجمة دقیق است. روش اتخاذ شده توصیفی- تحلیلی، مبتنی بر استقراء ناقص و با تکیه بر مدل طرحوارهای ایوانز و گرین است. نمونهگیری از 11 باب (8666 کلمه) الکتاب انجام شده است که به موضوع اشتغال میپردازد. طرحوارههای نیرو، مهارشدگی، فضا و جابهجایی به ترتیب بیشترین بسامد را داشتند. در ترجمه نیز نظر به ویژگیهای سبک ساز سیبویه، دو راهکار تصریح و ترجمة اصطلاحی منجر به حذف یا جایگزینی طرحوارههای فضا، جابهجایی و مهارشدگی در موارد قابل توجهی شده است، اما طرحوارههای نیرو با ساختار زبانی مشابه در زبان مقصد بازنمود یافتهاند.
