تحلیل ریسک تاخیر پروژه‌‌های انبوه‌‌سازی مسکن با استفاده از یک روش بهبود یافته ترکیبی مبتنی بر شبکه بیزین

نویسندگان

1 دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران

2 دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران

3 دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران

doi
10.22060/ceej.2025.23135.8138
چکیده

پروژه‌های انبوه‌سازی مسکن به دلیل حجم بالای سرمایه‌گذاری و نقش کلیدی در توسعه، از اهمیت بالایی برخوردارند. با این حال، این پروژه‌ها با چالش‌های متعددی از جمله تاخیر در اجرا مواجه هستند. تاخیر در پروژه‌های انبوه‌سازی مسکن می‌تواند منجر به افزایش هزینه‌ها، نارضایتی مشتریان و از دست رفتن فرصت‌های اقتصادی شود. در این مقاله، به بررسی ریسک‌های تاخیر در پروژه‌های انبوه سازی مسکن با استفاده از روشی نوآورانه پرداخته شده است. این روش، ترکیبی از شبکه بیزین (BBNs)، مدلسازی ساختاری تفسیری (ISM) و آزمایش و ارزیابی تصمیم‌گیری (DEMATEL) است. این روش بر روی یکی از پروژه‌های انبوه سازی مسکن پرند به عنوان مطالعه موردی اعمال گردید که نتایج به دست آمده نشان داد که در این پروژه در حالت عادی احتمال شدت بالای تاخیر 68 درصد بوده است. از طرفی عوامل مرتبط با مسائل مالی و اقتصادی با احتمال شدت بالای وقوع 60 درصد رخ خواهند داد. همچنین تاخیر در پرداخت‌های انجام شده توسط مالک هم با احتمال وقوع 65 درصد، از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است. تجربه ناکافی مشاور، انتخاب پیمانکاران نامناسب، در دست داشتن چند پروژه همزمان و سوء مدیریت سه عامل اثرگذار دیگر  هستند که با احتمال شدت متوسط وقوع بیش از 50 درصد اتفاق می‌افتند. از طرفی مدل ارائه شده، عوامل مرتبط با پیمانکار را که از منابع مهم تاخیر است، با احتمال شدت متوسط وقوع بیش از 40 درصد را نشان می‌دهد. همچنین عوامل مربوط به مشاور نیز باتوجه به نقش مهم آن، با احتمال شدت متوسط وقوع بیش از 40 درصد نشان داده شده‌اند.