شب سراب بیارزد به بامداد آگاهی، بررسی رمان بامداد خمار از منظر تحلیل گفتمان انتقادی

نویسندگان

1 دانشیار زبانشناسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد زبانشناسی، دانشگاه شهید بهشتی ، تهران، ایران

doi
10.30473/il.2023.65777.1565
چکیده

 در این پژوهش تلاش شده است که مطالعات زبانشناختی در تحلیل رمان با استفاده از تحلیل گفتمان انتقادی بکار گرفته شود. تحلیل­گران گفتمان انتقادی به بررسی آن مؤلفه­های گفتمانی می‏پردازند که ساز و کارهای پنهان زبان در جهت حفظ سلسله مراتب قدرت می‏باشند و برخلاف بررسی‏های توصیفی- صوری از زبان، معتقدند که زبان نیت‏مند است و در جهت حفظ نابرابری‏ها و سرکوب‏ها و یا مبارزه با آنها به کار گرفته می‏شود. در این پژوهش، رمان «بامداد خمار» نوشته‏ی فتانه حاج سید جوادی براساس شاخص­های برگرفته از ون لیوون (2008) شامل فعال­نمایی و منفعل­نمایی، نام‏دهی و طبقه­بندی­کردن، هویت­بخشی و کارکرددهی، تفکیک­کردن و باردهی مضاعف مورد بررسی قرار گرفته است. با این روش آشکار می­گردد که چگونه تحلیل رمان براساس شاخص­های به­کاررفته در این پژوهش می­تواند به فهم خواننده از نظرات نویسنده در مورد طبقات اجتماعی و زنان یاری رساند.