بازشناسی مخاطرات پیشروی سالمندان در گردشگری نقرهای
نویسندگان
1 گروه سیاستگذاری اجتماعی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
10.30466/grfs.2026.56513.1151چکیده
گردشگری نقرهای یکی از شاخههای پراهمیت گردشگری است که با نفوذ و تحکیم گفتمان گردشگری برای همه توجه سیاستگذاران و برنامهریزان را به خود معطوف ساخته است. این شاخه از گردشگری بر دسترسپذیری به سفر و گردشگری برای سالمندان بهنحوی ایمن تأکید دارد و هدف آن ایجاد تجربهای ایمن، سهل و لذتبخش برای سالمندان است. یکی از راهکارهای تحقق گردشگری نقرهای بهنحوی ایمن، شناسایی نقاط خطر پیش از برنامهریزی برای سفر و آغاز سفرها است. بدین منظور در پژوهش حاضر تلاش شده است با اتکا به روش کیفی و ابزار مصاحبۀ نیمهساختار یافته با 21 تن از متخصصین حوزۀ سالمندی و گردشگری، به بازشناسی این نقاط خطر پرداخته شود. دادهها در بازۀ زمانی تیر تا مردادماه 1404 گردآوری شدند. بهمنظور تحلیل دادهها نیز از روش تحلیل مضمون و نرمافزار اطلس تیآی بهره گرفتهشده است. نتایج حاصل از تحلیل دادهها گویای آن هستند که سالمندان در طول سفر با مجموعهای از مخاطرات مواجهاند که میتوان آنها را ذیل مقولاتی از قبیل مخاطرات جسمانی، روانشناختی، امنیتی و قانونی، زیرساختی و اقتصادی ساماندهی کرد. در ادامه بهمنظور برونرفت از مخاطرات نامبرده به ارائۀ پیشنهادهایی کاربردی و عملیاتی ارائه پرداختهشده است که میتواند راهنمای برنامهریزان و مجریان تورهای سالمندان برای طراحی مسیرها، فعالیتها و خدمات ایمن و بهینه باشد. راهبرد طراحی فعالیتهای تفریحی ایمن، با نظارت و زمانبندی مناسب از سوی وزارت ورزش و جوانان، ارائه بستههای بیمه سفر ویژه سالمندان با پوشش حوادث، بیماری و خسارت اموال از سوی وزارت کار، تعاون و رفاه اجتماعی و همچنین بیمۀ مرکزی از جمله پیشنهادهای ارائهشده در پژوهش حاضر است.