بازشناسی مخاطرات پیش‌روی سالمندان در گردشگری نقره‌ای

نویسندگان

1 گروه سیاست‌گذاری اجتماعی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.30466/grfs.2026.56513.1151
چکیده

گردشگری نقره­ای یکی از شاخه­های پراهمیت گردشگری است که با نفوذ و تحکیم گفتمان گردشگری برای همه توجه سیاست‌گذاران و برنامه­ریزان را به خود معطوف ساخته است. این شاخه از گردشگری بر دسترس­پذیری به سفر و گردشگری برای سالمندان به­نحوی ایمن تأکید دارد و هدف آن ایجاد تجربه‌ای ایمن، سهل و لذت‌بخش برای سالمندان است. یکی از راهکارهای تحقق گردشگری نقره­ای به­نحوی ایمن، شناسایی نقاط خطر پیش از برنامه­ریزی برای سفر و آغاز سفر­ها است. بدین منظور در پژوهش حاضر تلاش شده است با اتکا به روش کیفی و ابزار مصاحبۀ نیمه­ساختار یافته با 21 تن از متخصصین حوزۀ سالمندی و گردشگری، به بازشناسی این نقاط خطر پرداخته شود. داده­ها در بازۀ زمانی تیر تا مردادماه 1404 گردآوری شدند. به­منظور تحلیل داده­ها نیز از روش تحلیل مضمون و نرم­افزار اطلس تی­آی بهره گرفته‌شده است. نتایج حاصل از تحلیل داده­ها گویای آن هستند که سالمندان در طول سفر با مجموعه­ای از مخاطرات مواجه­اند که می­توان آن­ها را ذیل مقولاتی از قبیل مخاطرات جسمانی، روان‌شناختی، امنیتی و قانونی، زیرساختی و اقتصادی ساماندهی کرد. در ادامه به­منظور برون­رفت از مخاطرات نام­برده به ارائۀ پیشنهادهایی کاربردی و عملیاتی ارائه پرداخته‌شده است که می‌تواند راهنمای برنامه‌ریزان و مجریان تورهای سالمندان برای طراحی مسیرها، فعالیت‌ها و خدمات ایمن و بهینه باشد. راهبرد طراحی فعالیت‌های تفریحی ایمن، با نظارت و زمان‌بندی مناسب از سوی وزارت ورزش و جوانان، ارائه بسته‌های بیمه سفر ویژه سالمندان با پوشش حوادث، بیماری و خسارت اموال از سوی وزارت کار، تعاون و رفاه اجتماعی و همچنین بیمۀ مرکزی از جمله پیشنهاد‌های ارائه‌شده در پژوهش حاضر است.