واکاوی ترجمه صوت واژه ها از فارسی به عربی (بررسی موردی، ترجمه رمان درازنای شب از جمال میرصادقی)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات عربی، دانشگاه کاشان، اصفهان، ایران

2 استادیار، گروه زبان و ادبیات عربی، دانشگاه کاشان، اصفهان، ایران

doi
10.22054/rctall.2022.67618.1627
چکیده

پیوند میان زبان فارسی و عربی دیرزمانی است که برقرار شده و تعامل و تداخل فرهنگ­ها به اوج خود رسیده ­است. ابزار ترجمه یکی از اسباب بده و بستان این تعاملات فرهنگی و هدف اصلی این بوده که چگونه یک پیام با کمترین خدشه از یک زبان مبدأ به زبان مقصد انتقال یابد. در واژگان پیام­رسان زبان مبدأ، صوت­واژه­ها حامل­هایی هستند که احساسات عاطفی یا غیرعاطفی را با خود حمل می­کنند. احساسات عاطفی همچون احساس شادی، اندوه، درد، حسرت و غیرعاطفی مانند آواهای تقلیدی. در این مقاله به بررسی صوت­واژه‌ها در ترجمة رمان درازنای شب که مشتمل بر تعداد قابل توجهی از آن‌ها است، پرداخته­ شده است. تجزیه آحادی ترجمه و مقایسة آن با واژة فارسی یکی از روش‌های مطابقت میان آن­هاست و از این طریق میزان تطابق دو واژة فارسی و عربی بررسی شده است. از جمله رهاورد این پژوهش آن است که مترجم در بیشتر موارد، ترجمة صحیحی از صوت­واژه­ها ارائه داده و توانسته است دلالت­های آن­ها را با توجه به بافت و سیاقی که داشته­اند به طور کامل به زبان مقصد انتقال دهد؛  هر چند تا اندازه­ای موفق بوده، اما در برخی مواقع هم راه را به خطا رفته و در انتقال ترجمة صحیح وامانده ­است.