فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

کاداستر اراضی کشاورزی یکی از ابزارهای کلیدی در مدیریت زمین و توسعه پایدار است که می‌تواند موجب شفاف‌سازی مالکیت، کاهش تعارضات حقوقی و بهبود بهره‌وری در بخش کشاورزی شود. چالش‌هایی همچون نبود داده‌های دقیق، ضعف قوانین و پیچیدگی‌های اداری مانع تحقق کامل این نظام در ایران هستند. در این پژوهش با هدف شناسایی پیشران‌های کلیدی و تحلیل آینده‌های محتمل کاداستر، از رویکرد آینده‌پژوهی و ابزار «ماتریس تأثیرات متقاطع» در نرم‌افزار MICMAC بهره گرفته شد. رویکرد تحقیق آمیخته بوده و با ترکیب داده‌های کمی و کیفی و استفاده از پرسشنامه، مصاحبه و مشاهده انجام‌شده است. جامعه آماری شامل متخصصان حوزه‌های کشاورزی، منابع طبیعی، جغرافیا و فناوری اطلاعات بود که به‌صورت هدفمند انتخاب شدند. روایی ابزار با روش دلفی و نظر خبرگان و پایایی آن با انتخاب دقیق مشارکت‌کنندگان تأیید شد. نتایج نشان داد که پیشران‌های اثرگذار بر نظام کاداستر در چهار دسته اصلی جای می‌گیرند: فناورانه، نهادی-حقوقی، اقتصادی-اجتماعی و زیست‌محیطی. متغیرهایی نظیر «شفافیت مالکیت»، «هماهنگی نهادی»، «پیشرفت فناوری‌های مکانی» و «سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های دیجیتال» بیشترین قدرت اثرگذاری و حساسیت را دارند. بر این اساس، موفقیت اجرای کاداستر در گرو توسعه فناوری‌های نوین، اصلاح چارچوب‌های حقوقی، افزایش مشارکت اجتماعی، همکاری نهادی و بهره‌گیری از مزایای اقتصادی آن است. یافته‌ها بیانگر آن است که کاداستر صرفاً یک ابزار فنی نیست، بلکه سامانه‌ای چندبعدی است که تحقق آن نیازمند توجه هم‌زمان به ابعاد مختلف حکمرانی زمین می‌باشد.