مدل‌‌سازی اثر سن وسایل نقلیه در برخورد با اشیا ثابت حاشیه راه‌‌ها

نویسندگان

1 گروه حمل و نقل، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران - مرکز تحقیقات ایمنی کاربردی حمل و نقل جاده‌‌ای، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران

2 گروه حمل و نقل، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران - مرکز تحقیقات ایمنی کاربردی حمل و نقل جاده‌‌ای، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران

3 گروه حمل و نقل، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران - مرکز تحقیقات ایمنی کاربردی حمل و نقل جاده‌‌ای، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران

doi
10.22060/ceej.2025.21850.7840
چکیده

در این مقاله اثر افزایش سن خودرو بر شدت جراحت رانندگان در تصادفات برخورد با شیء ثابت، با بررسی ایمنی برخورد پنج خودروی پر کاربرد در ایران (پراید، پژو 405، پژو 206، سمند، تندر 90) بررسی شده است. با توجه به اینکه ایمنی راه‌‌های برون‌‌شهری و استفاده از امکانات ایمنی در این مسیرها ممکن است کمتر از مسیرهای شهری باشد، پژوهش حاضر تنها به تصادفات راه‌‌های برون‌‌شهری (1390-1396) پرداخته است. در ابتدا، از روش درخت تصمیم و رگرسیون برای شناسایی متغیرهای مهم استفاده شده و سپس مدل رگرسیون لجستیک دوگانه جهت بررسی رابطه شدت جراحت رانندگان و عملکرد ایمنی استفاده شده است، و شاخصی با نام "ایمنی برخورد" تعریف شده است. در این مطالعه، سن خودرو همراه هفت متغیر دیگر (سن و جنسیت راننده، وضعیت روشنایی، شرایط سطح راه، نوع راه، شانه راه، و استفاده از کمربند ایمنی) به عنوان متغیرهای مستقل در نظر گرفته شده‌‌اند. نتایج نشان می‌‌دهد که با افزایش سن خودرو، عملکرد ایمنی کاهش می‌‌یابد، به طوری که بخت فوت یا جراحت رانندگان به طور متوسط  پس از پنج سال 20 درصد و بعد از 10 سال 50 درصد افزایش می‌‌یابد. همچنین، این کاهش عملکرد ایمنی در تمامی خودروها یکسان نبوده است، به طوری که عملکرد سمند پس از 10 سال به مراتب بدتر از سایر خودروها بوده است، در حالی که تاثیر افزایش سن برای پژو 405 و پارس کمتر از سایر خودروها بوده است، که نشان می‌‌دهد خودروی سمند زودتر از سایر خودروها مستهلک می‌‌شود و عمر مفید کوتاه‌‌تری دارد.