نماد پردازی جایگاه تمدّنی اهل بیت (ع) مبتنی بر کاربست واژه «منار» در ادعیّه و زیارات مأثوره

نویسندگان

1 استادیار گروه معارف اسلامی،دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی، تهران، ایران

doi
10.22084/dua.2025.30384.1122
چکیده

درک دقیق جایگاه تاریخی و تمدنی اهل بیت، مبتنی بر تحلیل عمیق آموزه­های ایشان از جمله متون نیایشی است. مسئله مشخص در پژوهش حاضر آن است که اهل­بیت چگونه با کاربست واژه منار در ادعیه و زیارات، به نمادپردازی در تعلیم و تفهیم همگانی نسبت به جایگاه تمدّنی خود پرداخته­اند؟ بر اساس یافته­های پژوهش به روش تحلیلی در میان ادعیه و زیارات، این نمادپردازی در چهار جنبه عینی و محیطی منار، جنبه نوری و روشن­گری منار، جنبه راه­نمایی و راه­گشایی منار و نهایتاً، جنبه آیینی و آوایی منار قابل تحلیل است. در نتیجه مشخص گردید که حتی در ادعیه و زیارات که به‌صورت طبیعی جنبه معنوی دارند، می­توان ابعاد محسوس و ملموس را در معناسازی و پیام‌پردازی جانمایی و رهگیری کرد. به‌علاوه در متن ادعیّه و زیارات، نه‌تنها بایستی فرازها و گزاره­ها مورد‌توجه و تعمّق باشند، بلکه علاوه بر آن تک­واژه­ها و اصطلاحات نیز بایستی مورد مطالعه و تحلیل قرار گیرند. در نهایت، کاربست این واژه در زیارات، می­تواند حاکی از یک روش مستقل نمادگرایانه، در تبلیغ و آموزش مفاهیم دینی باشد.