کاربرد الگوریتم مرغابی در برنامه‌‌ریزی تولید بلندمدت معادن روباز

نویسندگان

1 دانشکده مهندسی معدن، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، تهران، ایران

2 دانشکده مهندسی معدن، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، تهران، ایران

3 دانشکده مهندسی معدن، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، تهران، ایران

doi
10.22060/ceej.2025.22880.8064
چکیده

تعیین محدوده نهایی بهینه و برنامه‌‌ریزی تولید معدن همواره یکی از چالش‌‌های اصلی حوزه فعالیت‌‌های معدنی بوده است. این دو مسئله، تعیین‌‌کننده مولفه‌‌های موثر در معدنکاری و تصمیم‌‌گیری‌‌های خرد و کلان پروژه معدنی به‌‌ویژه برنامه‌‌ریزی تولید است. مساله برنامه‌‌ریزی تولید معادن روباز با استفاده از روش‌‌های دقیق و روش‌‌های هوش مصنوعی قابل محاسبه می‌‌باشد. روش‌‌های دقیق معمولا به نتیجه‌‌ای بهتر و بهینه خواهند رسید، اما در مسایل بزرگ با تعداد بلوک‌‌های زیاد ممکن است با زمان حل بسیار بالایی قادر به پاسخ‌‌گویی به مساله باشد. در این شرایط بهتر است از الگوریتم‌‌های هوش جمعی یا تکاملی برای تعیین محدوده نهایی و برنامه‌‌ریزی تولید استفاده کرد. بهینه‌‌سازی مساله برنامه‌‌ریزی تولید شبیه به مسایل بهینه‌‌سازی دیگر بوده و با استفاده از یک منطق الگوریتمی در نرم‌‌افزار متلب قابل حل هستند. در این تحقیق از الگوریتم کشتل در متلب برای بهینه‌‌سازی برنامه‌‌ریزی تولید استفاده شده است. ابتدا الگوریتم کشتل برای حل مساله دو بعدی و سه بعدی پیاده‌‌سازی شده و در نهایت معدن مس سونگون به عنوان مطالعه موردی انتخاب و نتایج حل مساله برنامه‌‌ریزی تولید با الگوریتم کشتل و نرم‌‌افزار NPV Scheduler مقایسه شده است. نتایج نشان می‌‌دهد که استفاده از الگوریتم کشتل در مسئله برنامه‌‌ریزی تولید اختلاف 1/8 درصدی با نرم افزار NPV Scheduler دارد. مقایسه الگوریتم کشتل با نتایج الگوریتم گرشون و برنامه‌‌ریزی پویا در برنامه‌‌ریزی تولید دوبعدی و مقایسه نتایج حاصله از الگوریتم کشتل با نرم‌‌افزار NPV Scheduler در مسائل سه بعدی نشان‌‌دهنده کارایی مناسب آن در حل این مسائل است.