نقد واژگانیِ ترجمۀ شیخ عبدالحق محدّث دهلوی از فتوح‌الغیب (با تکیه بر سطح معنایی- لغوی گارسس)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

2 استاد، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

doi
10.22054/rctall.2021.58127.1530
چکیده

نقد واژگانی از جمله نقدهایی است که برای سنجش ترجمه‌های متون گوناگون به‌کار می‌رود. الگوی ارزیابی کیفیت ترجمۀ گارسس (1994) از جمله جامع‌ترین الگوهای ارائه شده در این نوع نقد است که به طور ریشه‌ای به ارزیابی کیفیت ترجمه می‌پردازد و بر اصلِ برابری میان متن مبدأ و مقصد در چهار سطح معنایی– لغوی، نحوی– صرفی، گفتمانی– نقشی و سبکی– مقصود‌شناختی، استوار است. این پژوهش در نظر دارد تا با روش توصیفی- تحلیلی انتخاب‌های واژگانی ترجمۀ محدّث دهلوی از فتوح الغیب را براساس سطح معنایی– لغویِ الگوی گارسس ارزیابی و نقد کند. برای این منظور پس از معرفی اجمالی محدّث دهلوی و ترجمۀ وی، الگوی گارسس به طور مختصر تبیین و سپس کاربستِ مؤلفه‌های سطح معنایی- لغوی این الگو بر مثال‌های مستخرج از کتاب در عنوان‌های جداگانه، ذکر می‌شود. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد ترجمۀ محدّث دهلوی از منظر مؤلفه‌های الگوی گارسس دارای معیار مقبولیت بوده و از کیفیت قابل قبولی برخوردار است؛ زیرا علاوه بر تفسیری بودن، موارد فراوانی از معادل‌سازی و همانندی، بسط واژگانی و همچنین رفع ابهام را در خود دارد.