بررسی تحلیلی چالش‌های پیمانکاران ساخت در طرح ادعاهای قراردادی

نویسندگان

1 دانشیار، دانشگاه شهید بهشتی.

2 دانشیار، دانشگاه تهران.

3 کارشناس ارشد، مؤسسه آموزش عالی مهرالبرز.

4 کارشناس ارشد، مؤسسه آموزش عالی مهرالبرز.

doi
10.52547/jimp.12.4.199
چکیده

با توجه به عدم­‌قطعیت‌های حاکم بر پروژه‌های عمرانی و تفاوت بارز آن‌ها با صنایع خدماتی و تولیدی از منظر محدوده  و زمان‌بندی کار، عوامل محیطی و چالش‌های اجرایی، پیمانکاران و کارفرمایان همواره با اختلافات و دعاوی قراردادی مواجه هستند. در چنین شرایطی، پژوهشی با موضوع دعاوی قراردادی ضروری است. هدف از این پژوهش، شناسایی چالش‌های مرتبط با فرآیندهای طرح ادعا و رویه مواجهه با این چالش‌ها است. در این راستا، چالش‌های مرتبط با طرح لوایح ادعایی شناسایی و ارزیابی شدند. روش پژوهش به‌صورت کمّی ـ کیفی مشتمل بر بررسی مبانی نظری، بررسی ۱ پرونده ادعایی در ۴ پروژه، مصاحبه با 10 نفر از خبرگان و اخذ نظرهای ۶۰ نفر از کارشناسان به روش پرسشنامه‌ای و تجزیه‌وتحلیل داده‌ها با نرم‌افزار SPSS است. بر این اساس، چالش‌های مرتبط با فرآیند طرح ادعا و لوایح ادعایی مشتمل بر ۳۸ چالش است. به­علاوه مطابق با نتایج پژوهش، ۴۰ درصد چالش‌ها مربوط به پیمانکاران و فرایندهای درون‌سازمانی آن­ها، ۲۹ درصد چالش‌ها مربوط به ساختارهای حاکمیتی، ۲۱ درصد چالش‌ها مربوط به کارفرمایان و ۱۰ درصد چالش‌ها مربوط به مشاوران و دستگاه نظارت است. بهبود ساختارهای حاکمیتی، کاهش ضعف‌های پیمانکاری و استفاده از تجارب و دانش سازمانی می‌تواند در بهبود فرایند ادعای قراردادی مؤثر باشد.