تحلیل رابطه بین دولت، بانک مرکزی و سفته بازان در ایران: رهیافت نظریه بازی‌ها با رویکرد تعادل نش

نویسندگان

1 دانشیار دانشگاه پیام نور تهران

2 دانشجوی دکتری و مربی دانشگاه پیام نور

3 دانشیار دانشگاه پیام نور تهران

4 استادیار دانشگاه پیام نور تهران

doi
چکیده

تجربه سال‌های اخیر اقتصاد ایران نشان داده که سیاست‌های پولی، به دلیل دستوری بودن نرخ سود بانکی و انتشار اوراق مشارکت و  ایجاد رشد فزاینده بازدهی آن‌ها بیش از آنکه بر بخش واقعی اقتصاد موثر باشد باعث نوسانات اقتصادی گردیده که علاوه بر افزایش هزینه استقراض دولت، سبب افزایش حداقل نرخ جذب کننده سرمایه در سایر بازارها و افزایش سطح عمومی قیمتها و تاثیر بر رفتار سفته بازان شده است. در چنین شرایطی چگونگی ارتباط مقامات پولی و مالی و سفته بازان برای نیل به اهداف اقتصادی اهمیت ویژه‌ای دارد. از این رو در مقاله حاضر رابطه بین سه بازیکن دولت، بانک مرکزی و سفته بازان با استفاده از رهیافت نظریه بازی‌ها درچارچوب الگوی نش برای ایران در طی سالهای 1388- 1384 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. بدین منظور برای هر یک از بازیکنان تابع زیانی (هدف) تعریف و از مجرای آن‌ها زیان اجتماعی محاسبه شده است. الگو‌سازی و تحلیل عددی برای حصول نتایج این پژوهش  با استفاده از نرم افزارهای میپل و گمز صورت گرفته است. بر اساس نتایج کمی حاصل شده می‌توان گفت که در تعادل نش کمترین زیان اجتماعی همراه با بهتر شدن وضع سفته بازان در شرایط استقلال ابزاری بانک مرکزی از دولت به دست آمده است.