نقد ترجمۀ رمان «فرانکشتاین فی بغداد» نوشتۀ احمدسعداوی بر اساس نظریۀ گارسس

نویسندگان

1 کارشناسی‌ ارشد مترجمی زبان عربی، دانشگاه کاشان، اصفهان، ایران

2 استادیار،گروه زبان و ادبیات عربی، دانشگاه کاشان، اصفهان، ایران

doi
10.22054/rctall.2021.58499.1534
چکیده

نقد ترجمه به تحلیل و ارزیابی کیفیت ترجمه از طریق بیان نقاط مثبت و منفی می­پردازد. یکی از شیوه‌های نقدی به‌کارگیری نظریه­ها است. نظریه­ای که در این پژوهش برای نقد ترجمة رمان «فرانکشتاین فی بغداد» نوشتة احمد سعداوی به‌کار گرفته شده، نظریة گارسس است. این نظریه در سال ۱۹۹4 توسط کارمن گارسس اسپانیایی پیشنهاد شده که مبتنی بر چهار سطح «معنایی- لغوی»، «نحوی- واژه­ساختی»، «گفتمانی- کارکردی» و «سبکی- عملی» است که هر سطح دارای زیرگروه­های مرتبط به خود است. در این الگوی پیشنهادی با کمک این زیرگروه­ها می­توان افزایش، مانش (حفظ) و کاهش اطلاعات زبان مبدأ در زبان مقصد و همچنین ویژگی­های مثبت و منفی ترجمه را بررسی کرد. در نهایت طبق نظریة گارسس بررسی کفایت و مقبولیت هر ترجمه، بستگی به ویژگی­های مثبت و منفی آن دارد. در واقع هرچه تعداد ویژگی­های مثبت ترجمه­ای بیشتر باشد، ترجمه از کفایت و مقبولیت برخوردار است. این جستار با روش توصیفی- تحلیلی به ارزیابی همة بخش­های ترجمة أمل نبهانی از رمان «فرانکشتاین فی بغداد» در هر چهار سطح نظریة گارسس پرداخته است. طبق بررسی­های این پژوهش که با جای­گذاری نمونه­های قابل تطبیق ترجمه با زیرگروه­های نظریة گارسس به دست آمده در سطح اول (معنایی- لغوی) و سطح دوم (نحوی- واژه­ساختی) نظریه، بیشترین نمونه­ها از ترجمة این رمان یافت شد و به دلیل داشتن ویژگی­های مثبت که پرشمارتر از ویژگی­های منفی است این ترجمه ازکفایت و مقبولیت برخوردار است.