فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هر ساختاری در فضا دارای کارکرد یا کارکرد‌هایی مشخص است. در رویکرد «پویش ساختاری-کارکردی» پیوند این دو در بررسی تمامی پدیده­های جغرافیایی مورد اهمیت و توجه قرار می ­ گیرد. اگر بتوان یک حوضه آبریز را به عنوان یک ساختار فضایی-مکانی در نظر گرفت، چاه ­ ­های موجود در آن حوضه می ­ توانند نماینده یکی از کارکرد‌های آن در زمینه بهره ­ برداری از آب­های زیرزمینی باشند. تعداد چاه­های حفر شده در حوضه آبریز ماهیدشت در استان کرمانشاه طی چهار دهه اخیر 23 برابر شده است. افزایش تعداد چاه در منطقه منجر به افزایش مصرف آب­های زیرزمینی و در نتیجه پایین ­ تر رفتن عمق چاه­ها و ایجاد پهنه ­هایی شده که به لحاظ برداشت بی ­ رویه آب به پهنه­های بحران کم آبی معروف هستند. در این پژوهش، برای تعیین و ترسیم نقشه ­ ی چنین پهنه ­ هایی از دو مبنای اصلی تحلیل فضایی یعنی «موقعیت» و «فاصله» و داده ­ های مربوط به چاه­های منطقه به همراه تکنیک­ها و ابزار‌های متداول در سیستم ­ های اطلاعات جغرافیایی ( GIS ) استفاده شده است. نتایج این پژوهش تعیین و ترسیم نقشه ­ ی پهنه­های بحرانی حوضه آبریز ماهیدشت است که اراضی حدود 60 روستای منطقه را در بر گرفته و نیازمند توجه بیشتر و اعمال و اجرای سیاست­ها و راهبرد­های سخت ­ گیرانه ­ تر در زمینه حفر چاه جدید در این ­ گونه پهنه­ها است. روش ­ ­های مورد استفاده در این پژوهش می ­ تواند برای تعیین پهنه­های بحرانی برداشت آب در سایر حوضه­های آبریز توصیه شود.