بررسی راهبردهای رعایت ادب در گفتوگوهای کلاس درس از دیدگاه زبانشناسی اجتماعی
نویسندگان
1 گروه زبانشناسی ، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
2 استادیار گروه زبانشناسی ، واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر، ایران
3 دانشجوی دکتری، گروه زبانشناسی ، واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر، ایران
doi
10.30473/il.2024.66993.1586چکیده
ایجاد یک ارتباط زبانی مؤثر مستلزم تسلط بر مهارتهای کلامی و غیرکلامی است. یکی از این مهارتهای کلامی رعایت ادب در تعاملات اجتماعی است. تحقیق حاضر شیوههای رعایت ادب در گفتگوهای کلاس درس را بر اساس نظریۀ ادب براون و لوینسون (1987) مورد بررسی قرار داده است. دادههای پژوهش حاضر طی جلسات متعددی که در برخی مؤسسات آموزشی در شهر بوشهر از جمله دانشگاههای آزاد و پیام نور برگزار گردید جمعآوری شدهاند. نتایج حاکی از آن است که در مجموع، راهبردهای ادب سلبی تقریباً دو برابر راهبردهای ادب ایجابی بهکار رفتهاند و در برخی موارد راهبردهای ادب ایجابی همراه با ادب سلبی بودهاند. بیشترین بسامد ادب سلبی متعلق به چهار راهبرد «بیان غیرمستقیم متعارف»، «سؤال/نشانگر احتیاط»، «احترام گذاشتن» و «عذرخواهی» بود و «توجه به علایق، خواستهها و نیازهای مخاطب»، «اغراق»، «جستن توافق» و «ارائه دلیل» بیشترین بسامد ادب ایجابی را داشتند. بررسی مؤلفههای ادبمندی در کلاس درس در شناساندن گفتمان کلاسی به عنوان گفتمانی دانشگاهی مؤثر است. بعلاوه، این یافتهها میتوانند در آموزش زبانهای خارجی نیز، که مستلزم مقایسه تطبیقی فرهنگها و سنتها است، مورد استفاده واقع شوند.