بکارگیری روش شبه- فشرده کششی برای تعیین چقرمگی شکست مود I سنگ گرانیت

نویسندگان

1 دانشکده مهندسی معدن، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران

2 دانشکده مهندسی معدن، نفت و ژئوفیزیک دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران

3 دانشکده مهندسی معدن، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران

4 دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه اِکرونی، کرونیا، اسپانیا

5 دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران

doi
10.22060/ceej.2024.22419.7967
چکیده

چقرمگی شکست مود I، بعنوان یک مشخصه‌‌ در فرآیند آغاز و گسترش ترک، ویژگی مهمی در مصالح سنگی بشمار می‌‌آید. تاکنون روش‌‌های آزمایشگاهی متعددی برای تعیین چقرمگی شکست مود I معرفی شده است. تسهیل فرآیندهای مرتبط با آماده‌‌سازی نمونه و تدقیق نتایج آزمایش از طریق اعمال کنترل هرچه بیش‌‌تر در حین فرآیند شکست، همواره به عنوان مؤلفه‌‌های هدف در پیشنهاد روش‌‌های جدید تعیین چقرمگی شکست مود I، مورد توجه قرار می‌‌گیرد. در این راستا، در این مطالعه مقادیر چقرمگی شکست مود I با استفاده از یک روش جدید پیشنهادی موسوم به آزمایش شبه‌‌فشرده کششی (pCT) ارزیابی شده و میزان و نحوه تأثیرپذیری چقرمگی شکست مود I، حاصل از روش مذکور نسبت به اندازه نمونه مورد بحث و بررسی قرار گرفته است. بدین منظور، نمونه‌‌های گرانیتی با چهار قطر مختلف و با تکرارپذیری شش آزمایش در هر قطر برای آزمایش pCT، آماده‌‌سازی و مورد آزمایش قرارگرفته است. برای هریک از 24 نمونه مورد آزمایش، علاوه بر ثبت نتایج مربوط به بارگذاری و جابجایی، رویدادهای آوایی در حین فرآیند شکست توسط تجهیزات انتشار آوایی نیز بصورت همزمان ثبت شده است. ابتدا نتایج مربوط به چقرمگی شکست هر نمونه مورد ارزیابی قرار گرفته، سپس با بررسی پراکندگی مقادیر چقرمگی شکست به تحلیل اثر اندازه پرداخته شده است. در نهایت، نتایج حاصل از روش انتشارآوایی به عنوان ابزار رفتارنگاری فرآیند شکست در آزمایش‌‌های انجام شده مورد استفاده قرارگرفته و با بررسی پارامترهای اثرگذار به تحلیل آن پرداخته شده است. روند تغییرات پارامترهای انتشار آوایی بخوبی فرآیند مکانیکی رخ‌داده در نمونه‌های تحت آزمایش را نشان می‌دهد و تغییرات کمّی  مشاهده‌شده در فعالیت‌‌های انتشار آوایی، به لحاظ هم‌‌زمانی با تغییر رفتار مکانیکی در طول فرآیند بارگذاری مطابقت دارد. نتایج این مطالعه نشان می‌‌دهد رابطه مستقیم بین چقرمگی شکست مود I و اندازه نمونه برقرار است. همچنین اثر اندازه نیز تا قطر مشخصی در روند تغییرات KIC مشاهده می‌‌شود.