عنوان و لقب در ژانر اعلامیۀ ترحیم: مطالعۀ موردی شهر تبریز

نویسندگان

1 دکتری زبانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 دانشیار زبانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

doi
10.30473/il.2024.65691.1564
چکیده

عنوان، خویش‌واژه و لقب آن دسته از نام‌های الحاقی هستند که به اختیار در کنار نام فرد درج می‌شوند و در اغلب موارد به‌منظور ادای احترام و نشان‌دادن منزلت اجتماعی فرد و همچنین بازنمایی پیوندهای خویشاوندی به کار می‌روند. هدف مطالعۀ حاضر بررسی عنوان اجتماعی، خویش‌واژه‌ها و لقب در ۴۲۴ اعلامیۀ ترحیم کاغذی گردآوری شده از مناطق مختلف سطح شهر تبریز است. تحقیق حاضر مطالعه‌ای توصیفی - تحلیلی است و داده‌های پژوهش به‌صورت میدانی گردآوری شده است. یافته‌های تحقیق حاکی از تفاوت فراوانی عنوان‌ها و القاب اجتماعی و خویشاوندی در دو گروه زنان و مردان است. بر اساس یافته‌ها فراوانی عنوان یا لقب اجتماعی در گروه مردان (۲۷۸۱) بسیار بیشتر از فراوانی در گروه زنان (۳۲۸) است که بر اهمیت نقش اجتماعی مردان در ژانر مورد مطالعه تأکید می کند. از سوی دیگر تعداد عنوان‌های خویشاوندی برای گروه زنان، هم از نظر نوع (۵۱ مورد) و هم از منظر بسامد (۱۵۹۹) بیشتر است که در واقع جبران کنندۀ محدودیت عنوان‌ها و القاب اجتماعی برای زنان به شمار میآید. در خصوص اشاره به عنوان‌های شغلی نظیر «دکتر» و «مهندس» نیز فراوانی به‌کارگیری در گروه مردان بیش از زنان است.