بررسی تأثیر نامتقارن رشد اقتصاد دیجیتال بر شاخص رقابت‌پذیری در ایران

نویسندگان
doi
10.30465/jnet.2026.53619.2262
چکیده

اقتصاد دیجیتال شامل فعالیت‌های اقتصادی است که از فناوری‌های دیجیتال مانند اینترنت، هوش مصنوعی و فناوری‌های نوین ارتباطی استفاده می‌کنند. این پدیده نه تنها شیوه‌های تولید و تجارت را متحول کرده، بلکه تأثیرات عمیقی بر رقابت‌پذیری کشورها در سطح بین‌المللی گذاشته است. رقابت‌پذیری اشاره ‌به توانایی یک کشور در بازارهای داخلی و بین‌المللی دارد. در این پژوهش به بررسی تاثیر نامتقارن رشد اقتصاد دیجیتال بر شاخص رقابت‌پذیری در ایران پرداخته شده است. بازه زمانی مورد مطالعه سال‌های 1370 تا 1401 بوده و به منظور تحلیل آماری از روش NARDL استفاده شده است. این روش تغییرات مثبت و منفی متغیر اقتصاد دیجیتال را به صورت جداگانه وارد معادله می‌کند. نتایج آزمون والد فرضیه تقارن را در هر دو افق کوتاه‌مدت و بلندمدت رد می‌کند. بنابراین، شوک‌های مثبت و منفی اقتصاد دیجیتال تأثیر یکسانی بر رقابت‌پذیری ندارند و اثر نامتقارن تأیید می‌شود. همچنین شاخص‌هایی مانند حکمرانی خوب، ثبات اقتصادی و زیرساخت‌های دیجیتال تاثیر مثبت و معنی‌داری بر رقابت‌پذیری در ایران دارد. اما شاخص آموزش‌های اقتصاد دیجیتال تاثیر معنی‌داری بر رقابت‌پذیری در ایران ندارد.