اثر کارایی و عملکرد بنادر بر رشد اقتصادی در کشورهای دارای بندر خاورمیانه

نویسندگان
doi
10.30465/jnet.2026.54208.2276
چکیده

هدف این تحقیق بررسی اثرات کارایی و عملکرد بنادر بر رشد اقتصادی در کشورهای دارای بندر در خاورمیانه است. در این پژوهش، اثرات مستقیم کارایی بنادر و حجم عملیات بندری بر رشد اقتصادی این کشورها مورد بررسی قرار گرفت و تحلیل‌ها بر اساس داده‌های پانلی از ۱۳ کشور در منطقه خاورمیانه طی سال‌های 2007 تا 2023 انجام شد. با استفاده از مدل خودرگرسیونی با وقفه‌های توزیعی در داده‌های تابلویی (ECM)، روابط کوتاه‌مدت و بلندمدت بین این متغیرها بررسی شدند. نتایج تحقیق نشان داد که کارایی بنادر و حجم عملیات بندری در بلندمدت اثر مثبت و معناداری بر رشد اقتصادی دارند. به‌ویژه، افزایش کارایی بنادر به‌طور مستقیم از طریق کاهش هزینه‌های تجارت و بهبود فرآیندهای لجستیکی بر رشد اقتصادی تأثیر می‌گذارد. همچنین، عملکرد بندری (حجم عملیات) در بلندمدت موجب تقویت پیوندهای تجاری و افزایش رشد اقتصادی می‌شود. از سوی دیگر، نتایج کوتاه‌مدت نشان داد که تأثیر این متغیرها در افق زمانی کوتاه‌مدت کمتر و غیرمعنادار است. نتایج تحقیق همچنین نشان داد که کارایی بنادر نقش تقویت‌کننده‌ای در رابطه میان عملکرد بندری و رشد اقتصادی ایفا می‌کند، به‌طوری‌که اثر عملکرد بندری در سطوح بالاتر کارایی بندر قوی‌تر است.