فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پژوهش حاضر به‏منظور بررسی ویژگی‏های کلامی شخصیت‏های غیرهم‏سو با جنسیت نویسنده در آثار داستانی صورت گرفت و ‏هدف از انجام آن یافتن تأثیر ناخودآگاه نویسنده بر کلام شخصیت اصلی اثر بود. دو داستان «زنِ زیادی» و «شب سراب» به‏عنوان پیکره‏های مورد بررسی انتخاب شد که در هر دو اثر، جنسیت نویسنده با شخصیت اصلی داستان متفاوت بود. مجموعۀ ویژگی‏های زبان زنانۀ رابین تولماچ لیکاف (1975) به‏عنوان چارچوب نظری به‏کارگرفته شد که قرابت زمانی بیشتری با بازۀ زمانی رویداد در دو اثر مورد بررسی داشت. نتایج نشان داد که اگرچه هر دو نویسنده سعی در کاربرد کلام متناسب با جنسیت شخصیت داستانی خود داشته‏اند؛ اما به‏نسبت متفاوت ردّی از جنسیت خود را در خلال کلام شخصیت داستانی خود به‏جای گذاشتند. مقایسۀ دو اثر نشان داد که اگرچه آل‏احمد به‏نسبت بسیار موفق‏تر عمل کرده و ویژگی‏های کلامی زنِ زیادی با جنسیت او همخوانی بسیاری دارد اما همچنان می‏توان نشانی از روایتگری مردانه را در توصیف‏های زن داستان از برخی فضاها و نیز کلی‏گویی او در رابطه با اموری چون غذا و خوراک دید. از نقاط ضعف شب سراب می‏توان به مواردی چون کاربرد قابل توجه صورت‏ها و الفاظ عاطفی و احساسی همچون عاشقانه‏ها، استفاده از تردیدنماها، ساختارهای تشدیدی و تکراری و همچنین توجه زیاد به جزئیات و ظرایف اشاره نمود. نتایج این پژوهش می‏تواند برای علاقه‌مندان به حوزۀ داستان نویسی، نقد ادبیات داستانی و نیز پژوهشگران حوزۀ زبان جنس مفید بوده و مورد توجه قرار گیرد.