برآورد تاثیر شدت سربار بر پتانسیل رمبندگی خاک در الگوهای مختلف نفوذ آب

نویسندگان

1 دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه یزد، یزد، ایران

2 دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه یزد، یزد، ایران

doi
10.22060/ceej.2024.22440.7976
چکیده

خاک رمبنده در حالت خشک پایداری خوبی از خود نشان می‌دهد اما با ورود آب دچار نشست‌های قابل توجه می‌گردد. پارامترهای زیادی می‌توانند بر میزان نشست رمبندگی تاثیر بگذارند. میزان سربار در زمان خیس شدن یکی از مهمترین پارامترهای تاثیر گذار بر روی نشست و رفتار خاک رمبنده است. اشباع شدن خاک رمبنده از طریق منابع مختلفی مانند سیلاب، بارندگی، آبیاری، نشت لوله‌های مدفون و ... انجام می‌شود اما در آزمایش‌هایی که برای بررسی رفتار خاک رمبنده استفاده می‌شود، تاثیر این منابع قابل بررسی نیست. یک دستگاه با قابلیت شبیه‌سازی الگوهای مختلف نفوذ آب در خاک ساخته شد و با استفاده از سه سربار اشباع شدگی 100، 200 و 300 کیلوپاسکال تاثیر سربار در هر الگو نفوذ آب به صورت جداگانه مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان می‌دهد که برای خاک رمبنده‌ استفاده شده، در هر سه سربار میزان پتانسیل رمبندگی آزمایش ادئومتر با آزمایش‌های الگوهای نفوذ آب اختلاف دارد و بیشترین اختلاف با مقدار 16 درصد مربوط به سربار 300 کیلوپاسکال است و در بین الگوهای مختلف نفوذ آب، الگوی نفوذ آب نقطه‌ای از بالا بیشترین پتانسیل رمبندگی را ایجاد می‌کند. تغییرات پتانسیل رمبندگی در مقابل تغییرات سربار اشباع شدگی نشان می‌دهد در تمام الگوهای نفوذ آب با افزایش سربار اشباع شدگی، پتانسیل رمبندگی کاهش می‌یابد اما میزان تغییرات برای هر الگو متفاوت است. به عنوان مثال با افزایش سربار از 100 تا 200 کیلوپاسکال، بیشترین کاهش پتانسیل رمبندگی با مقدار27/2 درصد در الگو نفوذ آب نقطه‌ای از پایین ایجاد می‌گردد.