بررسی اثرات دستیابی به امکانات و خدمات شهری بر حس تعلق مکانی در سکونتگاههای روستایی پیراشهری اهواز (مطالعه موردی: روستای امالطمیر)
نویسندگان
1 گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
2 گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.
3 گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
doi
10.30466/grfs.2025.56137.1109چکیده
امروزه بسیاری از انسانها به دلیل عدم وابستگی به مکان زندگیشان، دائم در حال جابجایی و تغییر مکان از جایی بهجای دیگر هستند. یکی از دلایل عمده این امر، عدم احساس تعلق ساکنان نسبت به محیط اطراف خود میباشد. ایجاد حس تعلق به مکان باعث میشود که شخص بهمرورزمان ارتباط نزدیکی با محل زندگی برقرار کند و درنهایت خود را متعلق به محیط و جزئی از آن بداند. پژوهش حاضر به بررسی اثرات دستیابی به امکانات و خدمات شهری بر حس تعلق مکانی در سکونتگاههای روستایی پیراشهری اهواز (مطالعه موردی: روستای امالطمیر) پرداخته است. نوع تحقیق کاربردی با ماهیت توصیفی و تحلیلی است، روش جمعآوری دادهها میدانی و کتابخانهای بوده است روش نمونهگیری بهصورت تصادفی و جامعه آماری ما ساکنان روستای موردمطالعه بود که با استفاده از فرمول کوکران 356 نفر حجم نمونه انتخاب شد، روش تجزیهوتحلیلی نیز مبتنی بر روشهای کمی تصمیمگیری چندمعیاره با کاربست مدل مارکوس جهت رتبهبندی خدمات و امکانات شهری با مؤلفههای حس تعلق مکانی بود و همچنین جهت آزمون فرضیهها از ضریب پیرسون در نرمافزار SPSS. 26 استفادهشده است. نتایج نشان میدهد که بین دسترسی به خدمات شهری و حس تعلق مکانی در منطقه موردمطالعه ارتباط مستقیم و معناداری وجود دارد. زیرساختهای اساسی، خدمات بهداشتی و درمانی و خدمات آموزشی بیشترین تأثیر را بر حس تعلق مکانی ساکنان داشتهاند. این یافتهها اهمیت توجه به توسعه متوازن خدمات و امکانات شهری و ایجاد فضاهای تعاملی را در برنامهریزیهای آتی برای سکونتگاههای روستایی پیراشهری، بهویژه روستای موردمطالعه، برجسته میسازد. توصیه میشود سیاستگذاران و برنامهریزان به این عوامل توجه ویژهای داشته باشند تا از این طریق به تقویت حس تعلق مکانی، بهبود کیفیت زندگی و درنهایت توسعه پایدار این مناطق کمک کنند.