ارزیابی عملکرد لرزه‌‌ای پایه‌‌های پل بتنی طراحی شده به روش طراحی مستقیم بر اساس تغییرمکان

نویسندگان

1 گروه مهندسی سازه و زلزله، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل، بابل، ایران

2 گروه مهندسی سازه و زلزله، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل، بابل، ایران

doi
10.22060/ceej.2024.22631.8010
چکیده

در طراحی مستقیم بر اساس تغییرمکان، هدف عملکردی رسیدن به تغییرمکان طرح (تغییرمکان هدف) است و سختی و مقاومت سازه به‌‌گونه‌‌ای تعیین می‌‌شود که بیشینه تغییرمکان سازه در زلزله به این تغییرمکان برسد. بدین منظور برش پایه طراحی بر اساس 3 پارامتر کلیدی میرایی معادل، فاکتور اصلاح میرایی و اثر پی-دلتا تعیین می‌‌شود. با توجه به تعدد روابط موجود برای هر یک از این پارامترها، در این تحقیق تاثیر استفاده از روابط مختلف بر برآورده شدن اهداف عملکردی مورد بررسی قرار گرفته است. در این مطالعه، ابتدا چند پایه پل دارای 2 ارتفاع و 2 طول دهانه متفاوت در 2 منطقه با سطوح خطر لرزه‌‌ای متفاوت طراحی شد. جهت طراحی پایه‌ها از طیف طرح تغییرمکان به دست آمده از طیف طرح شتاب آیین‌نامه آشتو استفاده شده است. سپس هر یک از این 8 پایه‌‌ برای 27 مسیر مختلف طراحی ناشی از 3 رابطه متمایز برای هر یک از 3 پارامتر کلیدی فوق طراحی شدند که در مجموع 216 پایه پل به روش طراحی مستقیم بر اساس تغییرمکان طراحی شد. در ادامه جهت ارزیابی عملکرد لرزه‌‌ای پایه‌‌ها، هر یک از 216 پایه در نرم افزار اپن‌‌سیس مدل‌‌سازی و تحت 14 نگاشت دور از گسل مقیاس شده بر روی طیف طرح قرار گرفتند. پس از تعیین بیشینه تغییرمکان هر پایه تحت زلزله، نزدیک بودن این تغییرمکان به تغییرمکان هدف به عنوان شاخص برآورده شدن هدف عملکردی مورد مطالعه قرار گرفت. نتایج تحلیل‌‌ها نشان می‌‌دهد که استفاده از روابط مختلف طراحی، تاثیر قابل توجهی بر عملکرد لرزه‌ای و هزینه ساخت پایه‌ها دارد. به طوری که در بسیاری از پایه‌های طراحی شده، استفاده از روابط مختلف موجب 20% کاهش یا افزایش بیشینه تغییرمکان نسبت به تغییرمکان هدف و تا حدود 40% تغییرات در هزینه ساخت می‌‌شود. در میان 27 مسیر انتخابی از روابط ارائه شده، استفاده از رابطه پریستلی برای میرایی معادل، رابطه آیین‌‌نامه ژاپن برای ضریب اصلاح میرایی و رابطه پتینگا و پریستلی برای اثر پی-دلتا، عملکرد مناسب‌تری را برای کلیه پایه‌های پل با ارتفاع، طول دهانه و سطح خطر مختلف نشان می‌دهد.