فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

از نظریه رفتار برنامه‌ریزی‌شده در مطالعات گوناگون برای شناخت رفتار انسان در موارد مختلف ترافیکی از جمله شناخت رفتار پر خطر رانندگان استفاده شده است. با توجه به اهمیت تخلف در وقوع تصادفات، در این پژوهش سعی شده که با توجه به نظریه رفتار برنامه‌ریزی‌شده سهم هر یک از عوامل انسانی در تمایل به تخلفات و وقوع تصادفات بررسی شده و روابط موجود میان آن‌ها تجزیه و تحلیل شود. برای شناسایی روابط موجود میان عوامل انسانی موثر در وقوع تصادفات از نظریه رفتار برنامه‌ریزی‌شده، استفاده شده است که نتایج نشان داد این نظریه پیش‌بینی کننده‌ی مناسبی از رفتار است. در این مطالعه به منظور تحلیل و بررسی روابط موجود میان متغیرها از مدل‌سازی معادلات ساختاری کمک گرفته شد. برای تحلیل آماری داده‌ها از تحلیل عاملی اکتشافی و تاییدی استفاده شد. رابطه‌ای قوی میان تمایل به تخلف راننده و فراوانی تصادفات یافت شد. سازه‌های مورد بررسی در این نظریه که شامل نگرش و هنجارهای ذهنی و کنترل رفتاری درک شده بود به صورت مستقیم بر تمایل راننده به انجام تخلف تاثیر‌گذار بودند. بیشترین تاثیر بر تمایل به تخلفات، متعلق به متغیر سناریو اول شامل شاخص‌های هنجارهای ذهنی و کنترل رفتاری درک‌شده بود که از آن‌ها به صورت همزمان در یک گویه با عنوان سناریو اول استفاده شد. در این مطالعه از متغیر مواجهه به عنوان یک متغیر تاثیر گذار بر وقوع تصادفات استفاده شد که این متغیر در مدل نهایی، تاثیر‌گذارترین عامل چه به صورت مستقیم و چه به صورت غیر مستقیم بر دو گونه تصادفات جزئی و تصادفات شدید بود و در جایگاه بعدی تمایل به تخلف قرار گرفت.