واکاوی بیانی نیایش های حضرت ابراهیم (ع) در تفاسیر فریقین
نویسندگان
1 استادیار گروه الهیات (علوم قرآن و حدیث) دانشکده علوم انسانی، دانشگاه گنبد کاووس
2 استادیار گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه کوثر بجنورد، ایران
3 دانش آموخته دکتری علوم قرآن و حدیث دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز
doi
10.22084/dua.2023.28548.1036چکیده
ایمان مذهبی و بهرهمندی صحیح از دعا، رفتاری سفارش شده در فرهنگ اسلامی است که توان مؤمنان در رویارویی با مشکلات را تقویت مینماید. نیایش به عنوان مظهر قدردانی از خداوند متعال با حل تعارض های درونی، یکپارچهسازی شخصیّت و کاهش رفتارهای نابههنجار، زمینه سلامت معنوی فرد و اجتماع را فراهم میسازد. در مکتب انسان ساز پیامبران، دعا فرایندی است که از مطلوبیت ذاتی برخوردار است. بنابراین، انبیا هیچگاه از نیایش با باریتعالی احساس خستگى و ملالت خاطر ننموده اند. ایشان افزون بر گسترش فرهنگ استعانت از خداوند و تزریق روحیه ی امید در جوامع انسانی با خاکساری در پیشگاه قادر مطلق، به مصاف خودخواهىای که خود ریشه ی تمامی معایب و رذایل اخلاقی است، رفته اند. پژوهش کتابخانه ای حاضر که به شیوه ی توصیفی ـ تحلیلی سامانیافته با تمرکز بر ادعیه قرآنی وحیبنیان و بهره گیری از روش تفسیر بیانی، دعاهای حضرت ابراهیم (ع) را کاویده و مسئله ی گستره، ارتباط و انسجام مناجات های ایشان را دنبال نموده است. یافته های تحقیق نشان از آن دارد که با نگاهی سازوار و بیانی به مناجات های قهرمان توحید میتوان دعاهای ایشان را در سه دسته جای داد: نخست، دعاهای ابراهیم (ع) برای خود، پدر و ذریه اش با محوریت آمرزش و سعادتمندی در دنیا و آخرت. دسته ی دوم، ادعیه تکلیفی که ابراهیم (ع) در قالب آن، احکام الهی و شیوه ی اجرایی نمودن آن از پیشگاه الهی را مطالبه نموده و سرانجام از دسته ی سوم، میتوان از دعاهای اختصاص یافته به خانه ی خدا با تکیه بر دو اصل امنیت و روزی بخشی به زائران بیت الله الحرام یاد نمود.