تأملی بر نظریه چشمان ناظر خیابان جین جیکوبز و فضاهای امن زنانه با رویکرد آینده‌نگاری (نمونه: پارک بانوان نرگس تهران)

نویسندگان

1 استادیار گروه شهرسازی، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
10.30466/grfs.2025.55925.1092
چکیده

هدف پژوهش حاضر بررسی نظریه چشمان ناظر خیابان جین جیکوبز و ارتباط آن با فضاهای امن زنانه با نگرشی آینده نگارانه در پارک بانوان نرگس تهران است. پژوهش حاضر از لحاظ هدف کاربردی و با روش توصیفی- تحلیلی با بهره‌­گیری از روش آمیخته ­(کیفی-کمی) و شیوه آینده‌نگاری انجام ‌شده است. تجزیه‌وتحلیل اطلاعات به‌منظور تدوین سناریوهای اولویت‌دار با بهره‌گیری از نرم‌افزار سناریو ویزارد، سناریوهای سازگار، مشخص سپس سناریوهای آینده مطلوب اولویت‌بندی، تشریح و تفسیر شده است. جامعه آماری و حجم نمونه تعداد 30 نفر از خبرگان و صاحب‌نظران حوزه مسائل شهر و مدیریت شهری هستند که با استفاده از ماتریس سناریو ویزارد وزن دهی و نمره‌گذاری گردیده‌­اند. سناریوهای پژوهش در قالب پرسش­نامه عدم قطعیت با شاخص‌­های کالبدی، اجتماعی، زیبایی‌شناسی، عملکردی و مکان­‌یابی با شاخص‌­های مربوطه توسط خبرگان و صاحب‌نظران موردبررسی قرار گرفته است. نتایج نشان داد در ابعاد موردبررسی بعد کالبدی شاخص (تأکید بر بلوک­‌های مسکونی کوچک) در سناریو 1 و شاخص (کاهش بزهکاری بالأخص در پارک­‌های پیرامون خانه) در سناریو 2 (سناریوهای مطلوب)؛ در بعد اجتماعی شاخص (نظم فعالیت‌ها بر نظم بصری) در سناریو 1 و شاخص (تأمین امنیت شبانه) در سناریو 2 (سناریوهای ایستا)؛ در بعد زیبایی‌شناسی شاخص (حفاظت از زندگی) (سناریوی ایدئال)؛ در بعد عملکردی شاخص (تأکید بر تنوع عملکردی در محلات مسکونی) در سناریو 1 و شاخص (تأکید بر تراکم و تمرکز به‌عنوان عامل حیات‌بخش زندگی شهری) در سناریو 2 (سناریوهای مطلوب) و در بعد مکان­یابی شاخص (مکان­یابی کاربری­‌های سازگار در کنار هم) (سناریوی ایستا)؛ به‌عنوان تصویری منسجم در سناریوهای باورکردنی طبق خروجی­‌های حاصله از نرم‌­افزار سناریو ویزارد شناسایی شدند.