تبیین نظریه بازی‏های زبانی ویتگنشتاین و دلالت‏های روش‌شناختی آن در مطالعات تربیتی

نویسندگان

1 استادیار علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

2 استادیار علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

3 استادیار علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

doi
10.30473/il.2023.62755.1509
چکیده

هدف پژوهش، تبیین نظریه بازی‏های زبانی ویتگنشتاین و لوازم روش‌شناختی آن در مطالعات تربیتی بود. در پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و با روش تحلیل مفهومی و استنتاجی، ابتدا به مطالعه نظریه بازی‏های زبانی ویتگنشتاین و قواعد آن پرداخته شد و سپس مجموعه‏ای از روش‏های سازگار با ماهیت پژوهش و ارزشیابی در مباحث علوم-تربیتی استخراج گردید. توجه به بافت اجتماعی و غلبه بر سلطه کمیت‏محوری در مسائل تربیتی، تحدید دامنه پژوهش و توجه به شبکه‏های در‏هم‏تنیده امور، تأکید بر تمییز در واکاوی مسائل تربیتی، تبعید خودخواسته، غلبه بر سوگیری‏ها، چگونه آموختن، تجربه عاملان تربیتی در بطن جامعه و در نهایت ترویج نگاه نقادانه و رهایی از عادت از جمله روش‏های مستخرج از نظریه بازی‏های زبانی بود. به‌طورکلی، طبق روش‏های بحث شده، می‏توان جمع‏بندی کرد که در بحث روش‏شناسی نمی‏توان از مراحل دقیق، ثابت و یکنواخت صحبت کرد که در همه شرایط به صورت یکسان به‌کار آید. همچنین می‏توان نتیجه گرفت که ویتگنشتاین با شناخت زبان و از دریچه آن به دنبال شناخت و حل مشکلات فلسفه و فهم حقیقی جهان پیرامون بود. در نتیجه با معرفی چستی زبان و کارکردهای آن به نسل نو، می‏توان فهم و اُفق دید آنها را به پدیده‌های جهان پیرامون ارتقاء داد.