فراترکیب رابطه هم‌کنشی مدیریت دانش و آینده‌نگاری راهبردی در سازمان‌های دانش‌بنیان و شرکت‌های فناوری‌محور با رویکرد دلفی فازی

نویسندگان

1 دانش‌آموخته دکتری آینده‌پژوهی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره)، قزوین و مدرس دانشگاه پدافند هوایی خاتم‌الانبیاء (ص)، تهران، ایران.

2 استاد، دانشکده حکمرانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

doi
10.30466/grfs.2025.55999.1089
چکیده

این پژوهش با هدف فراترکیب و تبیین رابطه هم‌کنشی میان مدیریت دانش و آینده‌نگاری راهبردی در سازمان‌های دانش‌بنیان و شرکت‌های فناوری‌محور، با بهره‌گیری از رویکرد دلفی‌فازی، انجام شده است تا نقش این مفاهیم را در بهبود فرآیندهای راهبردی بررسی کند. این پژوهش از نوع کاربردی-توسعه‌ای با رویکرد آمیخته است. در بخش کیفی از فراترکیب پژوهش‌های یک دهه گذشته استفاده شده و در بخش کمی از روش دلفی فازی برای اخذ نظر 23 خبره بهره گرفته شده است. پس از دو مرحله دلفی فازی، 17 مضمون کلیدی از میان 39 مضمون اولیه تأیید گردید. این پژوهش نشان داد که رابطه میان مدیریت دانش و آینده‌نگاری راهبردی در قالب مفاهیمی همچون پیش‌بینی تحولات آینده، نوآوری، مدیریت و اشتراک دانش، پاسخگویی به چالش‌ها، راهبردسازی بلندمدت، مدیریت ریسک، شبیه‌سازی سناریوهای آینده، و توسعه مزیت رقابتی پایدار قابل تعریف است. نتایج حاکی از آن است که تعامل مدیریت دانش و آینده‌نگاری راهبردی موجب افزایش ظرفیت سازمان‌های دانش‌بنیان برای تحلیل روندهای آینده، تصمیم‌گیری هوشمندانه، و پاسخگویی به تغییرات محیطی می‌شود. این تعامل همچنین زمینه‌ساز نوآوری و ایجاد مزیت رقابتی پایدار خواهد بود. این پژوهش تعامل دو مفهوم کلیدی را در سازمان‌های دانش‌بنیان بررسی کرده و یافته‌های آن می‌تواند به بهبود فرآیندهای راهبردی و آمادگی سازمان‌ها برای مواجهه با چالش‌های آینده کمک کند.