فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

با وجود اهمّیّت شوخ­طبعی به عنوان یکی از وجوه  فرهنگی و اجتماعی، بیشتر پژوهش‌های این حوزه به بررسی شوخ­طبعی به صورت مجزا از بافت پرداخته، عمدتاً به تحلیل لطیفه‌های آماده محدود شده است در حالی که شوخ­طبعی محاوره‌ای محصول تعامل مشترک سخنور و مخاطب آن است. در این راستا، هدف پژوهش حاضر در حوزۀ زبان و فرهنگ بررسی شوخ­طبعی محاوره‌ای در زبان فارسی است. داده‌ها به طور تصادفی از هشت برنامة گفت­وگومحور تلویزیونی «دورهمی» که در سال ۱۳۹۷ از شبکۀ نسیم پخش شد جمع­آوری شده است. در ادامه، گفت­وگوی میزبان و مهمانان زن و مرد بر اساس چارچوب شوخ­طبعی محاوره­ای داینل (2009) تجزیه و تحلیل شد. یافته‌ها نشان می‌دهد فراوانی راهبردهای شوخ­طبعی در مهمانان مرد به ۲۵۸ مورد و مهمانان زن به ۲۲۰ مورد می­رسد. همچنین، نتایج نشان می­دهد مردان، به ترتیب، بیشتر از بذله‌گویی، حکایت و استهزا کردن و زنان بیشتر از استهزا کردن، بذگه­لویی، حکایت و خود­کوچک­انگاری در گفت­وگو استفاده کرده­اند. یافته‌های پژوهش همچنین نشان می‌دهد مهمانان از راهبرد خوارانگاری در گفت­وگو با میزبان مرد استفاده نکرده‌اند و، در مقابل، میزبان مرد نیز در گفت­وگو با هیچ­یک از مهمانان از راهبرد خودکوچک­انگاری استفاده نکرده است.