ارزیابی راهکارهای سازگاری با تغییراقلیم و الگوی اقیانوسی (منطقه مورد مطالعه: حوزه آبریز گاوخونی)

نویسندگان

1 موسسه تحقیقات آب، وزارت نیرو، تهران، ایران

2 گروه مهندسی محیط‌زیست، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

3 گروه مهندسی محیط‌زیست، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

doi
10.22060/ceej.2024.22691.8028
چکیده

این مطالعه ارزیابی اثر تغییراقلیم و پدیده انسو را بر منابع آب حوزه آبریز گاوخونی مورد تحلیل قرار گرفت. از دو مدل شبیه‌سازی اقلیمی CESM2 و IPSL-CM6A-LR برای شبیه‌سازی تغییراقلیم و پدیده النینو و لانینو به عنوان دو پدیده اقیانوسی استفاده شد. نتایج شبیه‌سازی اقلیمی برای دوره 2020 تا 2040 نشان داد که متوسط بارش در کل حوزه در حد 14 میلیمتر کاهش و متوسط دما 94/0 افزایش داشته است. بررسی شرایط آتی حوزه در شرایط توسعه حاکی از کسری 411 MCM منابع آب زیرزمینی است که در شرایط تغییراقلیم این کسری افزایش و تا 431 MCM می‌رسد. نتایج شبیه‌سازی در پدیده انسو نیز نشان داد که در رخداد النینو وضعیت منابع آب بهبود یافته و میزان کسری به 311 MCM و در رخداد لانینو به 481 MCM می‌رسد. میزان تاثیرگذاری النینو به عنوان یک پدیده اقیانوسی بصورت مثبت و لانینو و سناریوهای تغییراقلیم بصورت منفی مورد ارزیابی قرار گرفت. میزان عدم قطعیت کسری منابع آب زیرزمینی در دو پدیده اقیانوسی حجمی بالغ بر 163 میلیون مترمکعب در سال و در سه سناریوی تغییراقلیم، 14 MCM شبیه‌سازی شد. 4 راهکار انتقال آب (S1)، کاهش بهره‌برداری از منابع آب زیرزمینی (S2)، افزایش بهره‌وری آب در بخش کشاورزی (S3) و افزایش راندمان کشاورزی (S4) در این شرایط مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد که اگرچه انتقال آب و کاهش بهره‌برداری می‌تواند در بیلان منابع آب زیرزمینی تاثیر زیادی داشته باشد اما با توجه به ملاحظات محیط‌زیستی، اقتصادی و اجتماعی می‌توان از راهکارهای افزایش بهره‌وری و راندمان نتایج مناسبی را بدست آورد.