تاثیر جنسیت بر مفهوم سازی استعاری در روایت های زنانه و مردانه از جنگ تحمیلی
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای زبانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد قم، قم، ایران
2 دانشیار زبانشناسی، دانشگاه باقرالعلوم، قم، ایران
3 استادیار زبانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد قم، قم، ایران
doi
10.30473/il.2023.61578.1496چکیده
بازنمایی جنسیت درروایتهای زنانه و مردانه و کاربرد استعارههای مفهومی و طرحوارههای مورد استفاده آنها در روایتها تفاوتهایی دارد که نشان از تفاوتهای ذهنی، روحی و شناختی است. هدف پژوهش حاضر، بررسی روایتهای نویسندگان زن و مرد برای تعیین میزان تأثیر جنسیت در بهکارگیری استعارههای مفهومی و طرحوارهها بر مبنای نظریه لیکاف و جانسون (1980) است. روش پژوهش مقاله تحلیل محتوای کیفی است. هشت داستان با مضمون جنگ، چهار روایت زنانه و چهار روایت مردانه مورد بررسی قرار گرفت که درنهایت حدود 3021 استعاره بدست آمد. نتایج بهدست آمده از تحلیل دادهها نشان داد در آثار نویسندگان زن، بیشترین تعداد استعارهها هستیشناختی و کمترین استعاره جهتی، و در آثار راویان مرد بیشترین تعداد استعارهها ساختاری و کمترین آنها جهتی بود که این تفاوت در بهکارگیری نوع استعاره در زنان نسبت به مردان حاکی از نوع نگرش آنها و توانایی و یا تمایل بیشتر در بهعینیت درآوردن مفاهیم انتزاعی است. نتایج پژوهش گویای آنست که روش فوق میتواند روش مناسبی برای تحلیل روایت از منظر تحلیل انتقادی استعاره در ادبیات دفاع مقدس باشد، زیرا طرحوارهها از یکسو نشاندهنده ساختهای زبانی و از سوی دیگر نشاندهنده شکلگیری تصاویر ذهنی در نتیجه مفهومسازیاند.
