شناسایی آثار دست‌کاری احتمالی در داده‌های اعتبارسنجی بر مدل‌های اعتبارسنجی مشتریان حقوقی با استفاده از داده‌کاوی

نویسندگان

1 استادیار، دانشگاه خوارزمی.

2 کارشناسی ارشد، دانشگاه خوارزمی.

3 استادیار، دانشگاه خوارزمی.

doi
10.52547/jimp.11.3.45
چکیده

بانک‌ها برای پیشگیری از زیان‌های ناشی از ریسک اعتباری به دلیل عدم بازپرداخت اقساط تسهیلات بانکی، به اعتبارسنجی مشتریان خود می‌پردازند. بانک‌های توسعه‌ای به­‌دلیل اعطای تسهیلات با شرایط تسهیل­‌شده در نرخ، وثیقه و بازه زمانی بلندمدت تسهیلات صرفاً بر اساس میزان سرمایه در گردش موردنیاز مشتریان، به آن‌ها تسهیلات اعطا می‌کنند. این موضوع باعث می‌شود تا برخی از مشتریان اقداماتی را در صورت­‌های مالی و سایر داده‌­های خود صورت دهند که بتوانند از تسهیلات بیشتر از نیاز خود برخوردار شوند. هدف پژوهش حاضر، بررسی آثار این نوع تقلب بر مدل‌های اعتبارسنجی و ایجاد یک مدل اعتبارسنجی پایدار و حساس به تقلب است. جامعه آماری این پژوهش شامل شرکت‌هایی است که به‌منظور اخذ تسهیلات به شعب بانک توسعه صادرات مراجعه کرده‌اند. متغیرهای این پژوهش شامل 55 متغیر مالی و غیرمالی است که بر اساس آن‌ها مدل اعتبارسنجی ایجادشده و به کارگرفته شده ‌است. ابتدا شرکت‌هایی که احتمالاً در صورت­‌های مالی دست‌کاری احتمالی در سرمایه در گردش داشتند، شناسایی و برچسب‌گذاری شدند و درنهایت با استفاده از ترکیبی از روش‌های داده­کاوی و گزارش شاخص‌های ارزیابی عملکرد به بررسی آثار این نوع تقلب بر مدل‌های اعتبارسنجی پرداخته شد تا بتوان به مدل بهینه و پایدار یک بانک توسعه­‌ای دست یافت.