بررسی آزمایشگاهی تأثیر فاصله عرضی موانع مکعبی بر خصوصیات هیدرولیکی امواج عرضی در آرایش زیگزاگ

نویسندگان

1 دانشکده مهندسی آب و محیط زیست، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

2 دانشکده مهندسی آب و محیط زیست، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

3 دانشکده مهندسی آب و محیط زیست، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

4 دانشکده مهندسی آب و محیط زیست، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

doi
10.22060/ceej.2024.22137.7913
چکیده

امواج عرضی در اثر قرار گرفتن موانعی مانند پوشش گیاهی، پایه‌‌های پل و اسکله در مسیر جریان به‌‌وجود می‌‌آیند. در تحقیق حاضر به بررسی تأثیر فاصله عرضی موانع مکعبی بر خصوصیات امواج عرضی با چهار نوع موج در حالت تشدید پرداخته شد. کارگذاری موانع به‌‌صورت آرایش زیگزاگ، در دو فاصله عرضی 12 و 24 سانتیمتر و فاصله طولی ثابت 12 سانتیمتر بود. کلیه آزمایش‌‌ها در یک فلوم به طول 16 متر، عرض 1/25 متر و ارتفاع 0/6 متر انجام شد. دبی جریان در آزمایش‌‌ها بین 30 تا 38 لیتر بر ثانیه متغیر بود. نتایج نشان داد در حالت تشدید، با افزایش فاصله عرضی موانع (کاهش تراکم موانع)، دامنه نسبی موج افزایش یافت و بیشترین میزان دامنه نسبی موج تشکیل‌‌ شده در آزمایش‌‌ها، برابر با 33 درصد برای T/D=9.6، موج نوع چهار و دبی 30 لیتر بر ثانیه بود. با افزایش دبی، دامنه نسبی موج در هر فاصله عرضی و هر چهار نوع موج، کاهش یافت. همچنین عدد استروهال با افزایش تراکم موانع کاهش یافت. با استفاده از تحلیل ابعادی و نتایج حاصل از آزمایش‌‌ها، رابطه‌‌ای به‌‌منظور تعیین عدد استروهال در حالت تشدید با استفاده از نرم‌‌افزار آماری پیشرفته ارائه گردید و نتایج آنالیز حساسیت نشان داد تأثیر پارامتر عدد رینولدز مانع بر عدد استروهال از سایر پارامترها بیشتر است و با حذف این پارامتر از معادله ارائه شده برای عدد استروهال، R2 46 درصد کم شد و خطای RMSE و MAE به‌‌طور متوسط دو برابر شد.