فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در عصر حاضر، چالش‌های زیست‌محیطی، ضرورت کاهش محدودیت‌های زمانی و مکانی آموزش زیست‌محیطی در شهرها را افزایش داده است و نیاز به چارچوب‌های آموزشی مؤثر در این زمینه احساس می‌شود؛ بنابراین، تحقیق پیش­رو به بررسی این سؤال پرداخته که مدل مفهومی مؤلفه زیست‌محیطی شهر آموزش‌دهنده در ایران مبتنی بر تجارب جهانی بر پایه چه معیارها و شاخص‌هایی است، در ادامه، پژوهش حاضر با هدف آینده‌پژوهی مؤلفه زیست‌محیطی در شهرهای آموزش‌دهنده مبتنی بر تجارب جهانی، به بررسی معیارها و شاخص‌های مؤثر در این زمینه پرداخته است. این تحقیق با فلسفه تفسیرگرایانه، رویکرد استقرایی و راهبرد کاربردی، به روش توصیفی-تحلیل محتوا و با بهره‌گیری از داده‌های ترکیبی (کیفی-کمی) انجام‌شده است. جامعه آماری شامل 30 نفر از متخصصان شهرسازی بوده­اند که به روش در دسترس انتخاب‌شده‌اند. داده‌ها نیز از طریق مطالعات کتابخانه‌ای و میدانی و با ابزار اسناد و مدارک و پرسشنامه خبرگان گردآوری‌شده است. یافته­های پژوهش، مبتنی بر تحلیل محتوای 10 تجربه موفق جهانی و با استفاده از آزمون فریدمن و معادلات ساختاری، نشان داد که 6 معیار آگاهی‌ها، نگرش‌ها، سیاست‌ها، مهارت‌ها، رفتارها و تعاملات اجتماعی زیست‌محیطی، به‌ترتیب با وزن‌های 3.71، 3.54، 3.48، 3.45، 3.42 و 3.40، بر توسعه زیست‌محیطی و ابعاد آن شامل حفاظت از زیست‌بوم‌های آبی، استفاده بهینه از منابع طبیعی و انرژی‌ها، حفاظت از محیط‌زیست، توسعه سبز شهری، ارتقای سلامت و بهداشت عمومی، حفظ تنوع زیستی و مدیریت پسماند به‌ترتیب با 29.66، 28.11، 27.44، 23.33، 18.94، 17.36 و 6.70 واحد تأثیرگذار بوده است. نتایج آشکار کرد که اتخاذ رویکردی جامع با بهره­گیری از ظرفیت شهر به‌عنوان بستری برای آموزش زیست‌محیطی، با تمرکز بر ارتقای آگاهی، مهارت، نگرش و رفتارهای زیست‌محیطی و همچنین تقویت تعاملات اجتماعی و اصلاح سیاست‌ها، می‌تواند زمینه آموزش محیط‌زیست و دستیابی به توسعه زیست‌محیطی را فراهم سازد.